ធ្វើរបងត្រូវចងរបា ស្រាស់បន្លា កុំបិទផ្លូវខ្លួនឯង

ធ្វើរបងត្រូវចងរបា ស្រាស់បន្លា កុំបិទផ្លូវខ្លួនឯង
………………………………………………………
ខាង«សជ» ព្យាយាមធ្វើរបង គឺចង់បញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់
ថា ចំណុចនិមួយៗធ្វើរបៀបម៉េច នេះហៅថារបង។
តែករណីអាចមានការថ្លោះធ្លោយប្រហែល១០% ដូចជារឿង កូនក្រមុំភ្ជាប់ពាក្យ ហើយត្រូវកូនកម្លោះសុំដេកជាមួយ។ព្រោះថា ជិតដល់ថ្ងៃការហើយ គង់តែក្លាយជាប្តីប្រពន្ធទេ!!!។ពេលបានខ្លួនហើយ កូនកម្លោះ ក៏រកលេសមិនចង់រៀបការវិញ ។
តើអាចទៅរូចទេ? តាមលទ្ធភាព គឺអាចទៅរួច ។សាកគិតទៅមើល៍ កែរដ្ឋធមនុញ្ញ គឺត្រូវឲ្យមានសមាកជិកសភា«សជ» ក្លាយជាសមាជិកស្របច្បាប់សិន។ស្រាប់តែពេលស្បថចូលសភារួចហើយ ស្រាប់តែ«ប្រជ»ថា
អញ្ចេះអញ្ចុះ…តើវាយ៉ាងម៉េចវិញ?នេះហៅថា របង គ្មានរបា?
ពេលនោះចង់ចូល ក៏អត់បានអី ចង់ចេញក៏ជាប់បន្លា(រាស្រ្តស្តីឲ្យ) នេះហៅថា ស្រាស់បន្លាបិទផ្លូវខ្លួនឯង។
ចឹងត្រូវចងរបារបៀបម៉េច?

ទី១៖ ត្រូវរៀបចំកិច្ចព្រមព្រៀងឲ្យហើយគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។បើ«ប្រជ» មិនព្រម គឺមិនចូលសភាជាដាច់ខាត។
ទី២៖ រកសាក្សី (របា) ដើម្បីបង្ខំឲ្យគូភាគីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះ។ គួរតែមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រទេសហត្ថលេខីលើកិច្ចព្រមព្រៀងថ្ងៃ២៣តុលា…នេះហៅថា«ចងរបា»។
បើ«ប្រជ» រកលេស អញ្ចេះអញ្ចុះ… បណ្តាប្រទេសហត្ថលេខីអាចបង្ខំ «ប្រជ»បាន។ ដូចគ្នាបើ«សជ» មិនព្រមធ្វើតាម ក៏ប្រទេសហត្ថលេខីទាំងនោះមានសិទ្ធិបង្ខំ« សជ»ដែរ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ត្រូវយករឿងនេះទៅពន្យល់ប្រាប់រាស្រ្តឲ្យបានកក់ក្តៅ ថា ខ្លួនមិនបានក្បត់ឆន្ទៈរាស្រ្តទេ។ បើ«ប្រជ»ក្បត់មិនព្រម ធ្វើតាមកិច្ចសន្យា យើងមានផ្លូវថយក្រោយវិញបាន។ រាស្រ្តនៅតែគាំទ្រ ថែមទាំងមានប្រទេសហត្ថលេខី ជាកម្លាំងការទូតទៀត…។
នេះហៅថា «ធ្វើរបងត្រូវចងរបា ស្រាស់បន្លាមិនត្រូវបិទផ្លូវ»

រឿង«ពងក្រហម»

រឿង«ពងក្រហម»
………………………
«អាពយ» (ឈ្មោះដាក់ឲ្យក្នុងសាច់រឿង) គឺជាជើងកាងប្រចាំភូមិមួយ។ នរណាមិនដឹងថា ពេលបាត់មាន់ បាត់ទា… គឺជាស្នាដៃរបស់អាពយ។
ប៉ុន្តែវាចេះគូរសមជាមួយចាស់ទុំណាស់ បើវាត្រូវចិត្ត។តែបើពេលណាវាមិនត្រូវចិត្ត សូម្បីតែលោកសង្ឃ ក៏វាចង្អុល់មុខដែរ…។

«អាពយ» តាមញ៉ែកូនក្រមុំអ្នកភូមិម្នាក់ជាច្រើនលើក ច្រើនសារមកហើយ ទម្រាំនាងព្រមទាំងទើសទាល់ក្នុងចិត្ត។ «អាពយ» ក៏ឲ្យចាស់ៗ ចូលស្តីដណ្តឹងទៅតាមផ្លូវច្បាប់ បង្គាប់បណ្តាការ រៀងថ្លៃគួរសម…។« អាពយ» យល់ព្រម ដោយគ្មានព្រឺរោមបន្តិចណាសោះ…។

គ្រាន់តែភ្ជាប់ពាក្យហើយភ្លាម «អាពយ»ទៅលេងផ្ទះខាងស្រី ជាញឹកញាប់…។ ពេលមួយនៅស្ងាត់ពីរនាក់ ស្រាប់តែ«អាពយ»ចាប់ផ្តើមសួរនាំ…

អាពយ៖ បងស្រឡាញ់អូនណាស់។ តើឲ្យបងសុំថើបមួយបានទេ?
នាងព្រីង៖ មិនបានទេ ចាំរៀបការរួចហើយសិន អូនជារបស់បងហើយ!។
អាពយ៖ យូរដល់ហើយ!!! យើងគង់តែជាប្តីប្រពន្ធនឹងគ្នា មានអីខុសគ្នាទៅ…?

«អាពយ»បានខិតខំលូងលោមនាងព្រីងទាល់តែនាងព្រីងបាក់ចិត្ត ព្រមប្រគល់ខ្លួនប្រាណឲ្យ«អាពយ»តែម្តង។

…៦ខែក្រោយមក… នាងព្រីងក៏ពោះធំ។ «អាពយ» ក៏រកលេសផ្តាច់ពាក្យ ដោយយកលេសថា៖…នាងព្រីងមិនស្មោះត្រង់មានផ្ទៃពោះមុនថ្ងៃរៀបការ។ទោះនាងព្រីងពន្យល់ប្រាប់ហេតុផលយ៉ាងណា ក៏គ្មានរណាជឿដែរ..។ ចុងបញ្ចប់នាងព្រីងបានត្រឹមតែអង្គុយសម្រក់ទឹកភ្នែកស្តាយក្រោយប៉ុណ្ណោះ…។

នេះហៅថា «ធ្វើរបងអត់ចងរបា ស្រាស់បន្លាបិទផ្លូវខ្លួនឯង»

ចំណេញ ឬខាត?

ចំណេញ ឬខាត?
————-
បន្ទាប់ពីមានកិច្ចចរចាសម្របសម្រួលនយោបាយគ្នារវាងមេទ័ពធំៗប្រចាំនគរព្រះអាទិត្យ ជាមួយនឹងក្រុមសេនាធិបតីជំរំទេវតា នៅថ្ងៃទី២២កក្កដាកន្លងទៅហាក់បញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា កងទ័ពក្រៅជំរំនគរព្រះអាទិត្យខ្លះមានការអស់សង្ឃឹមលែងចង់ចេញច្បាំង ដោយគិតថាខ្លួនបានចាញ់បោកសេនាប្រមុខ និងខ្លះទៀតក៏ខំបន្តក្ដីសង្ឃឹមដើម្បីត្រៀមខ្លួនច្បាំងនៅសមរភូមិក្រោយទៀត។ អ្វីដែលមេទ័ពទាំងអស់របស់នគរព្រះអាទិត្យកំពុងតែបារម្ភ គឺក្រុមម្ខាងដែលអស់ជំនឿលើខ្លួន ខ្លាចក្រែងអ្នកទាំងនោះបំផុសបំផុលអ្នកឯទៀតឲ្យឈប់គាំទ្រទាំងស្បៀង និងសម្ភារៈដល់នគរដើម្បីបន្តដំណើរការក្នុងជំរំ ដើម្បីត្រៀមសង្គ្រាមនៅលើកក្រោយៗទៀត។

ទោះបីជាលទ្ធផលនៃការចរចាបញ្ចប់សង្គ្រាម បានធ្វើឲ្យប្រជានុរាស្ត្រក្នុងអាណាចក្រទាំងមូលលែងកង្វល់ហើយក្ដី តែកងទ័ពនគរព្រះអាទិត្យចេះតែបារម្ភ ក្រែងលោថ្នាក់ដឹកនាំរបស់គេចាញ់កល ថ្នាក់ដឹកនាំជំរំទេវតា ព្រោះនៅក្នុងប្រការមួយចំនួននៃកិច្ចព្រមព្រៀង ហាក់ដូចមិនបានធានានូវសមភាពរវាងភាគីទាំងពីរ រួមមានក្រុមទេវតាទទួលបានតំណែងធំប្រាំពីរ លើសខាងព្រះអាទិត្យមួយ។ រីឯសមាសភាពនៃគណៈកម្មការពិជ័យសង្គ្រាមវិញ មាន៤:៤ និង១ ត្រូវជ្រើសរើសជាឯកច្ឆ័ន ប៉ុន្តែក្នុងករណីរើសម្នាក់នោះមិនបាន នឹងត្រូវប្រើគណៈកម្មាធិការចាស់ដែលលំអៀងទៅខាងជំរំទេវតា។
ដូចនេះខាងនគរព្រះអាទិត្យ នឹងត្រូវស្របតាមជំរំទេវតា នោះអ្នកដែលខាត គឺនគរព្រះអាទិត្យខាតទាំងអ្នកគាំទ្រ ខាតទាំងផលប្រយោជន៍ រីឯជំរំទេវតាចំណេញទាំងអំណាចក្នុងរាជការ និងអំណាចក្រៅរាជការ។

ដោយ៖ អ្នកនយោបាយវ័យក្មេង

ចាញ់!ឈ្នះ! ខុសពី ឈ្នះ!ឈ្នះ!

ក្រោយការបោះឆ្នោត ២៨ កក្កដា ២០១៣ បក្សទាំងពីរសុទ្ធតែឈ្នះរៀងៗខ្លួន។ តែក្រោយ២២ កក្កដា ២០១៤ បក្សទាំងពីរ អ្នកខ្លះយល់ថា បក្សនេះ ឬបក្សនេះឆ្នះជាដើម តែសម្រាប់ខ្ញុំ គិតថា បក្សទាំងពីរ ចុះចាញ់រៀងៗខ្លួន ហើយអ្នកដែលចាប់បផ្តើមឈ្នះបណ្តើរៗ គឺរាស្រ្តប្រជា។
មហាជនរាប់ម៉ឺននាក់ ទាំងក្នុង និងក្រៅ ទាំងអ្នកចេះ(បណ្ឌិតក្រវាត់ករ) និង អ្នកមិនច្បាស់(តាមតែគេ) បានរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃដោយពីលទ្ធផលនៃកិច្ចព្រមព្រៀង នាថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៤ក្រោយពីការជួបពិភាក្សារកដំណោះស្រាយរួមមួយរវាងបក្សទាំងពីរគឺ((ប.ជ.) និង(ស.ជ.)) ។ យើងសូមធ្វើការបែងចែកមហាជនទាំងពីរនេះជាពីរគឺ៖
១. អ្នកដែលមិនយល់ពីសភាពការណ៍ ឬស្ថានការណ៍នយោបាយ៖ និយាយពាក្យពិត គឹក្រុមតចៀកស ព្រោះ ១.ដោយចំនេះដឹងរបស់ពួកគេនៅមានមានកំរិត មិនចេះពិចារណា ត្រិះគិតឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ឬ ២.មានចំណេះដឹងគួរសមដែរ តែដោយអំនួត ប្រមាថ អ្នកដទៃ ថា មានតែអញ ក្រៅពីនោះមិនកើត អ្នកដែលមិនស្តាប់ អញ អ្នកនោះមិនត្រូវ ឬធ្វើអ្វីក៏ខុស(អញនិយម)។ តែក្រុមនេះរិះគន់ គឺក្នុងន័យខ្លាច ឬព្រួយបារម្មណ៍ មូលហេតុគឺខ្លាច មុខ ខ្លាចក្រោយ តក់ក្រហល់ តែមិនគិតវែងឆ្ងាយ និងយូរអង្វែង។
២. ក្រុមឆ្លៀតឱកាស ឬដឹងតែធ្វើជាមិនដឹង ក្រុមនេះ ទោះជាយល់ ឬពុំយល់ក្តី គេមិនគិតឡើយតែ គិតតែរឿងម្យ៉ាងគឺបំបែកបំបាក់ ដើម្បីបន្ថយឥទ្ធិពលកម្លាំងសង្រ្គោះជាតិ ដែលអាចឈានទៅបង្កើតបក្សថ្មីមួយទៀត ដែលយកលេសគ្រប់បែបយ៉ាង ក្រុមនេះ ១.អាចជាក្រុមមួយដែលជាកូនអុកមួយរបស់(គូបដិបក្ស) ឬជាក្រុមមួយដែលមានទស្សនៈផ្សេងទៀត។ល។ (យើងអាចប្រើពេលវេលាដើម្បីធ្វើបញ្ជាក់ពីសកម្មភាព និង រឿងពិតនៅពីក្រោយតាមរយៈសកម្មភាពមួយចំនួន)។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការព្រួយរិះគន់គ្រប់បែបយ៉ាងមិនជាអាក្រក់ទាំងអស់នោះទេ។ ការព្រួយបារម្ភ ការរិះគន់នេះ ក៏ជាទន់ ឬ ជាកញ្ចក់មួយសម្រាប់ការឆ្លុះបញ្ចាំងផងដែរ សម្រាប់បក្សត្រៀមដឹងនាំថ្មីមួយនោះ។ ដើម្បីឈានៅរកជ័យជម្នះអាណត្តិក្រោយ ការពិតណាស់ការនៅខាងក្រៅពិតជាមិនមែនជម្រើសល្អឡើយសម្រាប់បក្សសង្រ្គោះជាតិ។ បក្សសង្រ្គោះជាតិ តាមពិតចាប់តាំងពីមានការបង្រួបបង្រួមពីរបក្សផ្សេងគ្នា (សិទ្ធិមនុស្ស) និង (សមរង្ស៊ី) ឱ្យក្លាយជាបក្សតែមួយ គឺគណបក្សសង្រ្គោះជាតិមក កម្លាំងកើនឡើងទ្វេដង អាចនិយាយបានថា ឈ្នះរួចទៅហើយ ដោយយោងទៅតាមរយៈ ការហ៊ានចេញមុខគាំទ្រដោយចំហរបស់មហាជន យុវជន អាជីវករ កម្មករ កសិករ ព្រះសង្ឃ សិស្សនិស្សិតមួយចំនួន និងមន្រ្តីរាជការមួយចំនួនផងដែរ ។ កម្លាំងយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលពីមុនមានតែបក្សប្រជាជនប៉ុណ្ណោះដែលមាន តែ២០១៣នេះ មានតែសង្រ្គោះជាតិប៉ុណ្ណោះ ដែលមាន(ទាំងឃោសនា ទាំងបាតុកម្មនានា)។ កម្លាំងទាំងនេះបង្ហាញថា បក្សដែលឈ្នះពិតប្រាកដ គឺសង្រ្គោះជាតិ។ ថ្ងៃ២២ កក្កដា ២០១៤ កិច្ចចរចាមួយបានព្រមព្រៀងឡើង ដែលបង្ហាញថា សង្រ្គោះជាតិចុះចាញ់ (នឹកដល់ឈុតមួយក្នុងរឿងនគរទាំងបី ក្នុងពេលជូកឺខុងមិញជួបជាមួយស៊ុនឈាននិយាយពីការចរចាជាមួយឆាវឆាវ ៖ “ចរចា ស្មើនឹងពាក្យចុះចាញ់ គ្រាន់តែប្រើពាក្យឱ្យពិរោះតែប៉ុណ្ណោះ” ។
ត្រង់នេះ ថ្វីត្បិតតែបក្សទាំងពីរមានចំនុចខ្លាំងរៀងៗខ្លួន តែបក្សទាំងពីរបានចុះចាញ់ម្នាក់បន្តិចទៅហើយ ។
បក្សប្រជាជនថ្វីត្បិតតែ ព្រមបោះបង់តំណែង និងកែសម្រួលនីតិវិធីខ្លះ ចំនុចមួយចំនួន នៅតែព្យាយាមចងដើម្បីទប់ខ្លួនដែរ។ ឧទាហរណ៍ តំណែងតួនាទីក្នុងសភា ខ្លះ (អនុប្រធានសភា, គណកម្មាធិការ៥ ក្នុងចំណោម១០ តែជ្រើសរើសគណកម្មការសំខាន់ៗ និងនៅតែគ្រប់គ្រងប្រធានសភាដដែល) កែប្រែច្បាប់ នីតិវិធីរៀបចំការបោះឆ្នោត សមាសភាពគណកម្មាការរៀបចំបោះឆ្នោត។ល។ យ៉ាងណានៅតែព្យាយាមចងដើម្បីទប់ និងការពារខ្លួន។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើមិនបោះបង់ខ្លះ បក្សប្រជាជនខ្លួនឯង នឹងគ្មានផ្លូវ ឬរកផ្លូចុះមិនឃើញ។ ម្យ៉ាងទៀត មួយស្នៀតនេះ ក៏ដើម្បីកាត់បន្ថយការគាំទ្របក្សសង្រ្គោះជាតិដែរ ដោយបំបែក(លើកអនុប្រធានបក្សសង្រ្គោះជាតិ) វាយប្រហារទឹកចិត្តអ្នកគាំទ្របក្សសង្រ្គោះជាតិតាមរយៈលទ្ធផលនៃការចរចា ។ល។ ដូចនេះ ដើម្បីការពារខ្លួន និងដើម្បីបញ្ចុះឥទ្ធិពល ឬកម្លាំងគាំទ្របក្សសង្រ្គោះជាតិ ឬ ដើម្បីបំពេញការទូត(ជំនួយអន្តរជាតិផ្សេងៗ) ធ្វើឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ និងដើម្បីទុកឱកាសកែប្រែកំហុស(កំណែទម្រង់ ឬយកចិត្តអ្នកគាំទ្រ) បក្សប្រជាជនត្រូវតែចរចា(ចុះចាញ់) ដើម្បីឈ្នះថ្ងៃក្រោយទៀត។
ចំពោះបក្សសង្រ្គោះជាតិវិញ ថ្វីត្បិតតែឈ្នះ(យកចិត្តមហាជនបាន)ក៏ពិតមែន តែមិនទាន់ឈ្នះបាន១០០%ឡើយ ដោយការទូត រចនាសម្ព័ន្ធ ការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំនៅមានភាពខ្វះចន្លោះប្រហោង ឧទាហរណ៍ បក្សពីរបញ្ចូលតែមួយ សកម្មជននៅមានគំនិតបែងចែក ម្ខាង”ក” ម្ខាង”គ” អួតអាងរៀងៗខ្លួនថាខ្លួនខ្លាំង អ្នកគាំទ្រថ្វីត្បិតតែគាំទ្រ តែតាមពិតមិនមានសិទិ្ធ ឬគ្មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត តំបន់ខ្លះថ្វីត្បិតតែមានការគាំទ្រច្រើនតែ អ្នកសង្កេតការខ្វះសមត្ថភាព ឬខ្លះទៀតជាចារកម្ម(ជនបង្កប់របស់ប្រ.ជ) កម្លាំងបាតុកម្ម ថ្វីត្បិតខ្លាំង តែលទ្ធផល បានពីបាតុកម្មគ្មានផលល្អ ការបែកបាក់សាមគ្គីជាតិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ អន្តរាគមន៍ពីអន្តរជាតិថ្វីត្បិតតែមានតែ មិនមានប្រសិទ្ធភាព ព្រោះអន្តរជាតិគិតពីផលប្រយោជន៍ការទូតរបស់គេជាង ជួយសង្រ្គោះជាតិ តែបើទោះជាមានខ្លះក្តី យើងឃើញត្រឹមជាការកាត់ជំនួយ ឬ គំរាមកាត់ជំនួយ ធ្វើឱ្យអ្នកដែលរងគ្រោះពិតប្រាកដនោះគឺរាស្រ្ត (មហាជនជាពិសេសអ្នកក្រីក្រ ឬអ្នកគាំទ្រសង្រ្គោះជាតិផ្ទាល់តែម្តង) កម្លាំងមហាជន ត្បិតតែច្រើន តែកម្លាំងមន្រ្តីរាជការ ប៉ូលីស ទាហាន កងប្រដាប់អាវុធ មិនទាន់លះបង់ គាំទ្រនិងចេញមុខនៅជាមួយមហាជន ឬសង្រ្គោះជាតិនៅឡើយ តែបើចង់រុញដូចបណ្តារប្រទេសនានា(អេស៊ីប លីប៊ី…) អ្នកដែលរងគ្រោះ និងខូចខាតពិតប្រាកដគឺខ្មែរ ហើយវាជាឱកាសសម្រាប់ប្រទេសជិតខាង នៅទៅបញ្ចប់ការបោះឆ្នោតនៅតែបោះដដែល សកម្មជន តំណាងរាស្រ្ត របស់សង្រ្គោះជាតិថ្វីត្បិតពេលនេះមិនទាន់ខ្វះខាត តែថ្ងៃក្រោយនឹងជួបបញ្ហា ព្រោះដោយតំណាងរាស្រ្តគ្មានថវិការធ្វើការបន្ត បើនៅតែបន្តមិនចុះចាញ់ បក្សប្រជាជននៅតែដឹកនាំ ច្បាប់នៅតែមិនកែ សមាសភាព គ.ជ.ប នៅតែមិនបានកែ ២០១៨ នឹងមកដល់ សង្រ្គោះជាតិចូលរួមបោះឆ្នោតឬមិនចូលរួម? តែបើចូលរួមច្បាស់ណាសនៅតែចាញ់ សកម្មជន ថ្នាក់ដឹកនាំ(តំណាងរាស្រ្តគ្មានអភ័យឯកសិទ្ធិ)ក្លាយជាក្រុមមិនស្របច្បាប់ រាជរដ្ឋាភិបាលក៏មិនស្រប់ច្បាប់ អំពើចោរកម្ម អសន្តិសុខក៏កើតមាន ការំខានដល់ធ្វើនយោបាយក៏កើតមាន តើសង្រ្គោះជាតិមានពេលឯណាចូលដល់មូលដ្ឋានជួបម្ចាស់ឆ្នោត? ។ល។
ដូច្នេះហើយ ដើម្បីជោគជ័យ បង្រួបបង្រួមជាតិ មិនបង្ហូរឈាមខ្មែរ និងដោយស្របច្បាប់នោះ សង្រ្គោះជាតិត្រូវតែជ្រើសយកជម្រើសមួយដោយឈ្លាសវៃ គឺ”ចាញ់!ឈ្នះ!”។ ចុះចាញ់ថ្ងៃនេះដើម្បីខ្មែរឈ្នះ ចុះចាញ់ថ្ងៃនេះដើម្បីឈ្នះថ្ងៃក្រោយ ។ តែក្នុងកាលៈទេសៈនេះ សង្រ្គោះជាតិត្រូវឆ្លាតវៃក្នុងការចរចា ព្រោះក្នុងទ្រឹស្តីប្រជាធិបតេយ្យ គឺផលប្រយោជន៍រាស្រ្តប្រជា។ សង្រ្គោះជាតិត្រូវប្រើ ប្រាស់នូវអ្វីដែលខ្លួនត្រូវទទួលបាន ឬទាមទារយកបាន ហើយប្រើប្រាស់ឱ្យមានប្រយោន៍ពិតប្រាកដ។ ឧទាហរណ៍ ធ្វើ ឬកែប្រែច្បាប់ នីតិវិធីនៃការបោះឆ្នោត សមាសភាពគ.ជ.ប ឱ្យឯករាជ្យ រៀប ឬកែសម្រួលបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតឱ្យត្រឹមត្រូវឡើងវិញ រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរបស់គណបក្សឱ្យរឹងម៉ាំ និងមានវិន័យ បណ្តុះបណ្តាល់ ពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នកសង្កេតការណ៍ ។ល។ ក្រៅពីនោះ ត្រូវប្រើសមាសភាពតួនាទីក្នុងសភា ដោយបម្រើផលប្រយោជន៍រាស្រ្តឱ្យឃើញជាក់ស្តែង និងពិតប្រាដក។ ប្រើអំណាចក្នុងសភា ដើម្បីពង្រឹងច្បាប់ ដោយដេញដោល តាមដាន ការប្រតិបត្តិរបស់រដ្ឋាភិបាល អំពីប្រសិទ្ធភាពគណនេយ្យភាព តម្លាភាព តាមរយៈកោះហៅ ធ្វើញត្តិស្តីបន្ទោស បង្ហាញពីភាពអវិជ្ជមានរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងគោលបំណងបម្រើរាស្រ្តប្រជាពិតប្រាកដ។ ធ្វើដូចនេះ ក្នុងរយៈពេលរហូតដល់ការបោះឆ្នោតជាថ្មី សង្រ្គោះជាតិនឹងយកជ័យជំនះបានក្នុងពេលខាងមុខ និងដោយសន្តិវិធី ស្របច្បាប់ ដោយកិត្តិយស ឯកភាពជាតិជាក់ជាមិនខាន។
យ៉ាងណាក្តី ជ័យជំនះបានឬមិនបាន អាស្រ័យទៅលើថ្នាក់ដឹកនាំដ៏ឆ្លាតវៃរបស់សង្រ្គោះជាតិ ថាតើចេះប្រើប្រាស់ប្រយោជន៍នៃការចរចានេះ ឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាពយ៉ាងណា។
ចំណែកឯអ្នកគាំទ្រវិញ ទោះបីជាការរិះគន់ មិនអាក្រក់ ឬអាក្រក់ក្តី ត្រូវឆ្លាតវៃក្នុងការរិះគិត និងស្វែងរក ឬស្តាប់ការបកស្រាយដោយការពិចារណារ ហើយមិនត្រូវជ្រួលច្របល់ឡើយបើខ្លួនមិនទាន់យល់ពីការពិត។
“ ជ័យជម្នះបានដោយហិង្សា វានឹងកើតជាការសងសឹក ដោយហិង្សាទៅវិញ” ។
រៀបរាប់ និងធ្វើការបញ្ចេញយោបល់ដោយចំណេះដឹងតិចតួចទុកជាទស្សនៈទាន។

ពី៖ កូនកសិករពីអតីតក្រុងចាស់អង្គរបូរី(នគរគោកធ្លក) សព្វថ្ងៃខេត្តតាកែវៈ” Kon Khmer ”

ទូកបាក់ច្រវា ពេលទឹកកំពុងហូរ

ទូកបាក់ច្រវា ពេលទឹកកំពុងហូរ
…………………………………………..
ឥឡូវឃើញថា «របង» ក៏បានធ្វើខ្លះៗហើយដែរ។ឯ«របា» ក៏បានចងខ្លះៗ ទោះមិនទាន់បានរឹងមាំ តែឃើញថាមានគម្រោងធ្វើជាបន្តបន្ទាប់យ៉ាងសកម្ម…។ តែរឿង«ស្រាស់បន្លា» ដើម្បីកុំឲ្យមាន់ចូលជាន់ខ្ទឹមនោះ ក៏មិនទាន់ឃើញនៅឡើយទេ។
មិនត្រឹមតែមិនទាន់ស្រាស់បន្លា ការពារមាន់ទៅកាយរងខ្ទឹមប៉ុណ្ណោះទេ… «សជ» នៅចង់ស្រាស់បន្លាបិទផ្លូវខ្លួនឯង តាមរយៈយកកូនស្រីលោកកឹម សុខា មកធ្វើការក្នុង «គជប»ទៀត។ នេះគេហៅថា «ឪពុក អ្នកប្រដាល់ កូនជាមេអាប៊ីត»
… រឿងនេះបើគេមិនសើចរយះមាត់ ទើបវាចម្លែក។

ក្រៅពីនេះនៅមានរឿងមួយទៀត ដែលធ្វើឲ្យ«ខ្ទមអុក» ភ័យប្រហោងពោះ គឺរឿង«… ខ្លាចតែទូកបាក់ច្រវា ពេលទឹកកំពុងហូរ»នោះទេ!!!
រឿងសមាសភាព វិរៈជនទី៩ ដែលជាលោកស្រី «ពុង ឈីវហ្គេក» ។គឺពិតជាសំណាងរបស់នគរខ្មែរ ហើយក៏ជាសំណាងរបស់រាស្រ្តខ្មែរដែរ។ទោះបី «ខ្ទមអុក»សង្ស័យលើខ្លួនឯង ក៏យើងមិនសង្ស័យ លើមនសិការស្នេហាជាតិ និងឆន្ទៈ មុតស្តួច និងជ្រាលជ្រៅរបស់លោកស្រីដែរ។
តែនរណាទៅដឹងថា នៅពេលខាងមុខនឹងមានរឿងអីកើតឡើង? ចុះបើលោកស្រី រងសម្ពាធខ្លាំងរហូតដល់ឈឺចិត្ត សុំដាក់ពាក្យលាលែងពីដំណែង… តើ«គជប» មិននៅសល់មនុស្សត្រឹមតែ «៤ ទល់ ៤»ទៅហើយទេ? បើ «៤ ទល់៤» តើការសម្រេចចិត្តមិនជាប់គាំងទៅហើយទេ? បើ«គជប»គាំង តើ សភាចេញកើតឬទេ? បើសភាចេញមិនកើត តើរដ្ឋាភិបាលចេញកើតឬទេ? ចុងបញ្ចប់ គឺធ្លាក់ទៅក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ជាអ្នកអារកាត់បញ្ហាទាំងនេះ ដែលសុទ្ធតែជាមនុស្ស របស់បក្សប្រជាជន។តើត្រូវគិតយ៉ាងណា???

រហូតមកដល់ពេលនេះនៅមិនទាន់ឃើញគេលើកនិយាយពីចំណុចនេះនៅឡើយទេ។

មុនពេលសមាជិកបក្ស«សជ»មិនទាន់ចូលសភានៅឡើយ «សជ» នៅតែជាកូនក្រមុំដ៏ស្រស់ស្អាត សម្រាប់បក្ស«ប្រជ»។ ដូច្នេះគួរតែឆ្លៀតឱកាសនេះ ពិភាក្សាគ្នាឲ្យបានល្អិតល្អន់ផង។ បើសិនជាអាច គួរតែរើស«បេក្ខជនបម្រុង»ទុក២ ឬ ៣នាក់សម្រាប់វិរៈជនទី៩ជាស្រេចក្រែងមានការថ្លោះធ្លោយនៅថ្ងៃក្រោយ…។

«ខ្ទមអុក» គ្រាន់តែចង់ឃើញការបោះឆ្នោតមួយ ដែលបានឆ្នុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈរាស្រ្ត ពិតប្រាកដ ហើយគ្មានហានិភ័យក្នុងពេលដំណើរការនៃស្ថាប័ន «គជប» ដែលជាស្ថាប័នធម្មនុញ្ញដ៏សំខាន់ នៅក្នុងបរិបទនយោបាយខ្មែរនេះប៉ុណ្ណោះ។

អាចោរក្នុង! អាចុងខ្នោរ

កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ឃើញការជួបចរចាថ្នាក់កំពូល រហូតដល់ការឆ្លើយឆ្លងលិខិតស្នាមរវាងបក្សទាំងពីរដើម្បីជ្រើសរើសបានសមាជិកទី៩សម្រាប់”គជប”ថ្មី ធ្វើឲ្យអ្នកតាមដានសភាពការណ៍ស្រុកទេសសប្បាយចិត្ត រីកថ្លើម ញញឹមបិទមាត់មិនជិតគ្រប់គ្នា។ប៉ុន្តែដល់ពេលពិនិត្យតាមដានកាន់តែយូរទៅ ឃើញថា នេះជាឆាកល្ខោននយោបាយបោកប្រាស់គ្នាទៅវិញទៅមកសោះ។អ្នកណា ក៏គេដឹងដែរថា មេដឹកនាំបក្សទាំងពីរជាអ្នកអញ្ជើញ លោកស្រីមកធ្វើជា សមាជិកទី៩ដែរ។គឺមិនមែនគាត់ជាអ្នកទទូចសុំធ្វើជាសមាជិកទី៩នោះទេ។អ៊ីចឹងបើឲ្យទៅភ្ជួរស្រែ ហើយគេមិនឲ្យនង្គ័ល មិនឲ្យរំពាត់សម្រាប់វាយគោក្របី…។តើធ្វើស្អីកើត???គាត់មិនមែនភ្ជួរមិនកើតនោះទេ គឺមិនភ្ជួរតែម្តង ព្រោះវាច្បាស់ជាមាន”ចុងខ្នោរ” ដែលមានចេតនាមិនចង់ឲ្យ “គជបថ្មី” កើតមានឡើង ឆាប់ៗនេះ។ ការបដិសេធថ្មីៗរបស់លោកស្រីទី៩ គឺធ្វើឲ្យម្ចាស់ស្រែរាប់លាននាក់(ម្ចាស់ឆ្នោត) កំពុងចាប់ផ្តើមស្តីបន្ទោសដល់មេការពីរនាក់(បក្សទាំង២)ក្នុងការគ្រប់គ្រងកសិដ្ឋាននេះកាន់តែខ្លាំងឡើងៗជាលំដាប់។ល្មមដល់់់ពេលយើងទាំងអស់គ្នា ដែលជាម្ចាស់ស្រែពិតប្រាកដប្រមូលកម្លាំងធ្វើយុទ្ធនាការដាក់ញត្តិ ដើម្បីជំរុញឲ្យបក្សទាំង២ផ្តល់អភ័យឯកសិទ្ធពិសេសដល់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល”គជប”ឲ្យបានជាដាច់ខាត។បញ្ហារាំងស្ទះ និងល្បិចកលបំភាន់ភ្នែកគ្រប់បែបយ៉ាង គឺបណ្តាលមកពីអាមេការដុះស្លែ ក្បាលកំហូចពីនាក់(សជ និងប្រជ)ហ្នឹងហើយ ដែលតែងតែយកលេសមិនអស់ មិនហើយ ដើម្បីមិនឲ្យរាស្ត្ររើសយកបានអ្នកបម្រើ(គជប)ថ្មី ដែលមានស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់…ឲ្យបានល្អ និងឆាប់រហ័ស។ ពួកមេការទាំងនេះ បែរជាចង់ដាក់សាច់ញាតិ បងប្អូន កូនចៅបង្កើតរបស់បក្សពួកវាក្នុងកសិដ្ឋានយើងជាម្ចាស់ឆ្នោតទៅវិញ ដើម្បីងាយស្រួលបន្លំភ្នែក និងស៊ីភ្នែកជញ្ជីងយើងទាំងរស់ទៀតឬ??? ប៉ុន្មានថ្ងៃមុនយើងឃើញមានអ្នកបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់ម្នាក់ មកដាក់ពាក្យ តែពួកវារកលេសនេះ លេសនោះ មិនចេះចប់ គឺច្បាស់ជាមិនចង់ឲ្យអ្នកបម្រើម្នាក់នេះ មកធ្វើការក្នុងកសិដ្ឋានយើង ដើម្បីធ្វើការឲ្យបានងាយស្រួល និងឆាប់រហ័សនោះទេ។ ពួកវាចង់ឲ្យអ្នកបម្រើម្នាក់នេះ ដកខ្លួនចេញ នឹងអាលពួកនេះដាក់បក្សពួកគ្នាវា ដើម្បីបន្លំ និងបញ្ឆោតយើងតទៅទៀត។ ពួកវាគិតថា៖ យើងភ្លើ យើងល្ងង់ខ្លៅ មើលមិនឃើញល្បិចកល របស់ពួកវាទាំងនេះហើយមើលទៅ?? ច្រឡំហើយអាវ៉ា ឯងចេញក៏ដឹង ឯងចូលក៏ដឹង គ្រាន់តែយើងស៊ូទ្រាំ កុំឲ្យខូចការធំប៉ុណ្ណោះ។ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះយើងចង់ប្រាប់ពួកវាឲ្យដឹងថា៖បក្សទាំង២ត្រូវតែផ្តល់”អភ័យឯកសិទ្ធពិសេស” ដល់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល”គជប”ថ្មីដាច់ខាត គឺត្រូវតែលើសអភ័យឯកសិទ្ធអ្នក តំណាងរាស្រ្តទៅទៀត ព្រោះ”គជប”ជាអ្នកបង្កើតតំណាងរាស្រ្ត។ រឿងអីកូនត្រូវមានសិទ្ធជាងម៉ែឪ??? វាមិនដែលមាន ហើយក៏មិនគួរឲ្យមានដែរ!!។ត្រូវតែចងចាំរឿងនេះឲ្យច្បាស់!!។ មេការទាំង២នាក់នេះ ត្រូវតែប្រគល់ដាវអាជ្ញាសឹក(អំណាច) ស្កាកបញ្ជាមាស(អភ័យឯកសិទ្ធពិសេស គឺមិនអាចចាប់ចង ចោទប្រកាន់ ឬដកហូតសិទ្ធអំណាច) និងស្បៀងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីកាន់កាប់កសិដ្ឋាននេះឲ្យបានល្អ មានប្រសិទ្ធភាព និងលទ្ធិផលអាចទទួលយកបានពីសំណាក់ម្ចាស់ស្រែ ដែលកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសកម្មភាពអ្នកទាំងនេះ។បើមិនបានដូច្នេះទេ មេការក្បាលខូចពីរបីនាក់នេះ ច្បាស់ជាត្រូវព្រនុងរបស់រាស្ត្រមិនខាន៕

 

«ខ្ទមអុក»

រឿង៖ «ផ្កាយដុះកន្ទុយ» (ត)

រឿង៖ «ផ្កាយដុះកន្ទុយ» (ត)

ការចរចារ ត្រីភាគី រវាង លោក ហ៊ុន សែន លោក ស៊ឺន សាន និង សម្តេច ស៊ីហនុ នៅទីក្រុងប៉ារីស មានការតឹងសរសៃក ទាមទា ផលប្រយោជន៏ រៀងខ្លួន។

ថ្ងៃ ទី ១០ ខែ វិច្ឆិការ ១៩៨៨, ទីក្រុងប៉េកាំង

ស្តេច ស៊ីហនុ៖ លឺថា សំណូមពររបស់យើង អោយ ខាងភាគី វៀតណាម ដកកងទ័ពចេញ គេកំពុងពិចារណា ហើយ ប្រហែលជាគ្មានលេស ទុកទៀតទេ។

លីលាយស្រេង៖ ព្រះអង្គម្ចាស់! យើងត្រូវតែរៀបយុទ្ធសាស្រ្ត ការពារទឹកដី រាប់រយឆ្នាំ គឺ យកខ្មោចមកការពារទឹកដី។ ថ្វីត្បិតតែក្នុងពេលនេះ យើងមិនអាច យកទឹកដី កម្ពុជាក្រោម មកវិញបាន តែយើងមិនអាច អោយបាត់បងបន្តរទៅទៀតបានទេ។ រឿងកម្ពុជាក្រោម មានប្រទេសបារាំង ជាអ្នកផ្តល់អោយ គង់មានថ្ងៃណាមួយ យើងអាចយកមកវិញបាន។
សម្តេច ស៊ីហនុ៖ ចឹង លោក គិតយ៉ាងម៉េច?

រណរិទ្ធិ៖ ព្រះបីតា! ថ្វីត្បិតតែ កាលៈទេសៈនេះ កងទ័ពវៀតណាម ព្រមដក ចេញ តែវាច្បាស់ជាមិនដកជំនាញការវាចេញទេ។ រឿងនេះ យើងត្រូវត្រៀមសង្រ្គាមត្រជាក់ រយៈពេលយូរ។

ស៊ីហនុ៖ ខ្ញុំគិតថា អស់លោក បារម្ម ច្រើនពេកហើយ។ លោក ហ៊ុន សែន ក៏ជាកូនខ្មែរដែរ ម៉េចសម នឹងគាត់ ក្បត់នឹងដូនតាគាត់ទៅ?

ញឹក ជូឡុង៖ ព្រះអម្ចាស់! ការទុកចិត្ត មិនអាចអត់បាន។ តែការប្រយ័ត្នប្រយែង មិនអាច ខ្វះបាន។ ថ្វីត្បិតតែ លោក ហ៊ុន សែន ជាជាតិខ្មែរ បើគាត់ គិតតែ ពីប្រទេស ជាតិ ជាអ្នកស្នេហាជាតិ ពិតប្រាកដ ស្រាឡាញ់ រាជានិយម ម្ល៉េះ មិនមែន នៅក្នុង តុចរចារ គាត់ តំឡើងសរសៃក ទាមទា មិនចេះចប់ មិនចេះហើយនោះទេ។ បើតាម សមត្ថភាពរបស់គាត់ គឺ គាត់មិនចេះ អ្វីទេ តែដោយសារតែគាត់ មិនចេះ ហ្នឹងហើយ បានយើងព្រួយបារម្មណ៏។ ពាក្យចាស់លោកពោលថា «មនុស្សល្ងង់ លោភលន់ និង ចិត្តដាច់» គឺ មិនខុសទេ។ បើតាម ការចរចារ ពីបីលើកមក យើងឃើញថា គាត់និយាយតាមតែ អ្វីដែលអ្នកផ្សេង បានរៀបចំអោយ ប៉ុណ្ណោះ។ បើអ្នកផ្សេង ជាខ្មែរនោះ យើង មិនបារម្មណ៏ទេ តែបើអ្នកផ្សេង ដែលជាអ្នក ទី៣ ជា ជំនាញការ របស់ វៀតណាមវិញ ចឹង មានន័យថា គេមានគំរោង ចង ប្រទេសយើងទុក ជាសាច់ក្រក សំខាន់ ឆាក្តៅ ទៅមុខហើយ។ គ្រាន់តែ ឥឡូវ ភ្នែកច្រើនពេក គេពិបាកស៊ី ចឹង មានតែសំលឹងមើលសិន។
តាមយោបល់ខ្ញុំ យើងដាក់លក្ខ័ណ្ឌ ៣ ចូលទៅ៖

ទី១ កងទ័ព វៀតណាម ត្រូវតែដកចេញ ៖ លក្ខ័ណ្ឌនេះ គេច្បាស់ជាទទូលយល់ព្រម ព្រោះ គេគ្មានលេសទុក កងទ័ព វៀតណាមទៀតទេ។

ទី២ វៀតណាម ត្រូវតែ ចុះហត្ថលេខា ក្នុងការធានា បូរណៈភាពទឹកដី និង ឯករាជ្យភាពរបស់កម្ពុជា ហើយ អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែ ទទូលខុសត្រូវ បើមានការរំលោភបំពាន ជាលក្ខណៈនយោបាយ ឬ ដោយកងទ័ព។

ទី៣ ត្រូវ ប្តូរ បាវវចនាជាតិ មក ជា «ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ» ដើម្បី ធានាថា ប្រទេសខ្មែរ គឺស្ថិតនៅក្រោម របប រាជានិយម យូរអង្វែង។
បីចំណុចនេះ បើសិន ជា វៀតណាម នៅពីក្រោយក្នុង ហើយ មានគំនិត មិនល្អមែន គឺ ច្បាស់ជា មិនយល់ព្រមទេ។ តែយើងមានហេតុផល ទោះ ជាគេមានលេស យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចទប់បានដែរ។
រណរិទ្ធិ៖ ខ្ញុំយល់ស្រប និង យោបល់ របស់លោក ជូឡុង។

លី ឡាយស្រេង៖ ខ្ញុំយល់ស្រប តែត្រូវថែម ល្បិចមួយទៀត។

សម្តេច ស៊ីហនុ៖ ល្បិចអី?

លីឡាយស្រេង៖ ព្រះអង្គ ត្រូវតែសុំ លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើជាកូនធម៏ ដើម្បី អោយ គាត់មានទំនុកចិត្ត ក្នុងពេលចចារ។ ហើយ សួរសុខទុក្ខ ទៅក្រុមគ្រួសារគាត់ ផង។ ហើយនិយាយថា កូនចៅ គាត់ គឺដូចជាក្រុមគ្រួសារ រាជវង្ស។ ពេលដែល ស្រុកស្រានត្រាន ព្រះអង្គ នឹងតែងតាំង គាត់ ជាសម្តេច។

សម្តេច ស៊ីហនុ៖ ល្អ! សម្រេច ចឹងចុះ!

រឿង៖ ផ្កាយដុះកន្ទុយ

រឿង៖ ផ្កាយដុះកន្ទុយ
…………………………………
នៅចុងទស្សវត្ស ទី ៨០ ក្រោយពីកិច្ចចរចារនៅទីក្រុងប៉ារីស ត្រីភាគី រូចមក ប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ផ្តើម មានសង្ឃឹម ឃើញពន្លី លិទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ ក្រោមការជួយជ្រុំជ្រែង របស់ អាជ្ញាធម៏ អង្គការសហាប្រជាជាតិ។
ខេត្តកណ្តាល ឆ្នាំ ១៩៨៨ ភូមិកំពុងហ្លូង ស្រុកពញាលឺ ក្នុងក្រុមគ្រួសារមួយ ក្រោមរាត្រីខែភ្លឺ ដែលមានសមាជិក ៤នាក់ លើគ្រែ ក្បែគុម្ភឬស្សី។
លោកពូ ជ្រឹង ជាឪពុក និង មីង ហ៊ីង ជាម្តាយ របស់ លីគង្គ និង នាង រចនា។

ជ្រឹង៖ ខែភ្លឺល្អណាស់! តែ បែជាមានពពកជុំជិត។ អាគង្គ តោះទៅ ដាក់ម៉ង ជាមួយ ពុក។

គង្គ៖ បាទពុក!

ហ៊ីង៖ ពុកវា! កុំទៅអី។ គ្មានត្រីឯណា មកចូលម៉ង ពុកវាឯងទេ ថ្មើរនេះហើយនោះ។ វាក៏ត្រូវការដេកពូនដែរ ណា!

ជ្រឹង៖ មិនអីទេ ម៉ែវា! ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ ចែវទូកលេង ក្រោម ពន្លឺព្រះច័ន្ទ ប៉ុណ្ណោះ។ តើ មួយជីវិតនេះ មានឱកាស បែបនេះ ប៉ុន្មានដង?

ហ៊ីង៖ ពុកវាឯង ប្រយ័ត្នប្រយែងផង។ ខ្ញុំទៅ ដាក់ដាំបបរសិន។

រចនា៖ ខ្ញុំទៅដែរម៉ែ!

ឪពុកនឹងកូន ម្នាក់ទាញ ម៉ង ម្នាក់ ច្រវាទូក ចុះ ទូក ចែវ ចុះទៅទន្លេ។
ក្រោមមេឃ ស្រឡះ ដោយពន្លឺ ខែ ១០កើត ពន្លឺព្រះច័ន្ទ ចាំងជះលើផ្ទៃទឹក ប្រៀបដូច ជាថានសួគ៏ ដែលក្រាល ដោយកំរាលពេជ្រ។

មួយសន្ទះក្រោយមក ក៏មានពន្លឺផ្កាយមួយធំ ហើយ ដាច់ពន្លឺ ក្លាយជាកន្ទុយ កាន់តែវែងឆ្ងាយ ។

គង្គ៖ ពុក! ផ្កាយនោះ ធំ ភ្លឺ ហើយ វែងណាស់ពុក!

ជ្រឹង៖ ហ្នឹងហើយ គេហៅថា «ផ្កាយដុះ កន្ទុយ» ណាកូន!។ ចាស់ៗ ចំណាំថា បើមានផ្កាយដុះកន្ទុយ គឺ ស្រុកទេស ច្បាស់ជាវឹកវ មិនខានទេ។

គង្គ៖ វឹកវរ យ៉ាងម៉េចពុក! បើ អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងមកជួយ រៀបចំប្រទេសយើង ហើយតើ មែនទេ? ហើយ កងទ័ព ខ្មែរក្រហម ក៏ នឹងរំសាយ ចូលក្នុងរដ្ឋាភិបាលដែរ តើមានសង្រ្គាម មកពីណា ពុក? កងទ័ព វៀតណាម ក៏កំពុង រៀបចំ ដកទៅវិញ ពេលនោះ ប្រទេសជាតិយើង គ្មានសង្រ្គាម តើមិនល្អទេ ឬពុក?

ជ្រឹង៖ គង្គ! កូនឆ្នាំនេះ អាយុ ១០ ឆ្នាំហើយ។ ពុកធ្លាប់ជាទាហ៊ាន លន់ណុល ហើយ ក៏ជា ទាហ៊ាន ខ្មែរក្រហមដែរ។ ពុកដឹងចិត្ត ប៉ុលពត និង វៀតណាម ច្បាស់ណាស់។ កូនប្រឹងរៀនទៅ នឹងដឹងហើយថា ខ្មែរមានចរឹក មិនទទូលការសូមទោស ការចរចារ និង ការប្រមាថនោះទេ។ វៀតណាម ក៏ដូចគ្នា។ វាចាត់ទុក ប្រទេសខ្មែរ ជាសាច់មួយដុំ នៅក្នុងឆ្នាំងរបស់វាទៅហើយ រឿងអី វាអោយរួចពីមាត់ទៅបាន? វាច្បាស់ជាដកចេញ តែកងទ័ព ដែលត្រូវដឹក តែវា និង ទុកជំនាញការ នៅចាំ ចាក់រុកខ្មែរ អោយឈ្លោះគ្នា មិនខានទេ។ ហ្នឹងហើយ ដែលថា «ខ្មែរមិនបានសុខ»។

គង្គ៖ យល់ហើយ ពុក!

ចង្កឹះ​កេរ្ដិ៍​ឳ

_44057462_angkorwat_416300

“សាមគ្គីរស់ បែក​បាក់​សាមគ្គីស្លាប់”
“ចង្កឹះ​មួយ​បាច់គេ​កាច់​មិន​បាក់”

….ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​សឹង​ជា​ពាក្យស្លោក​ដែល​ខ្មែរ​យើង​តែង​និយម​មក​ចង​ជា​បដា តាម​សាលា​រៀន តាម​ទីកន្លែង​ប្រជុំ តាម​ផ្លូវ​ថ្នល់ ដើម្បី​ដាស់​តឿន​សតិ​កូន​ខ្មែរ​អោយ​មាន​ការភ្ញាក់​រលឹកអំពី “សាមគ្គីភាព” រវាង​គ្នា។ ទន្ទឹម​នឹង​នោះ​ដែរ​​យើង​ក៏​មិនអា​ច​ដឹង​ប្រាកដ​ថា អ្នក​ដែល​បញ្ជា​អោយ​សរសេរ​បដា ទាំង​នោះ​គាត់​បាន​យល់ទៅ​ដល់​”បេះដូងដ៏​ស៊ីជម្រៅ​នៃ​ពាក្យ​សាមគ្គី” នោះ​ដែរ​ឬ​យ៉ាង​ណា? ព្រោះ​ថា​៖-
បើ​គ្រាន់តែ​ថា​ដូច​សត្វ​សេក ឬ​គ្រាន់​តែ​​បង្ហាញពាក្យ​ស្លោកជា​ក្រដាស​វា​គ្មានបាន​ផល​អ្វី​ធំដុំ​ដល់​ការ​អប់រំ​បណ្ដុះ​ផ្លូវ​ចិត្តរបស់​មនុស្ស​ទេ ក្រៅតែ​ពី​ស្ដាប់​ឬ​មើល​ហើយ ភ្លេច​ទៅ​វិញ​ប៉ុណ្ណោះ។ អ្វី​ដែល​សំខាន់​គឺ ត្រូវ​មាន​បេះ​ដូង​ពិត​ប្រាកដ ត្រូវមានភាព​ជា​គំរូ​ជាក់​ស្ដែង​ពិត​ប្រាកដ ដែល​មិន​មែន​ជា​ការ​សម្ដែងតែ​សម្បក​ក្រៅ ទើប​នោះ​ហៅថា “សាមគ្គីខ្មែរ​”។

​​​ ​ បងប្អូន​ធ្លាប់​ដឹង​ធ្លាប់លឺ មកខ្លះៗ​ហើយអំពី​គ្រួសារ​ធំៗ​មួយ​ចំនួន​។ ពេល​ដែល​មេគ្រួសារ​ស្លាប់​ទៅ អ្នកជំនាន់​ក្រោយ​បែក​បាក់​គ្នា​​ដោយ​សារ​ការ​លោភលន់ ដណ្ដើម​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​គ្នា មិន​​សុខ​ចិត្ត​រៀង​ខ្លួន  ជួលមេធាវី​រត់​ការ​ក្ដី​ក្ដាំ ចុះឡើងៗ ទំរាំ​តែ​ចប់​រឿង អ្នក​ខ្លះ​សល់តិចតួច អ្នក​ខ្លះជំពាក់គេ​ថែម​ទៀត ព្រោះថា​អ្វីៗ​សុទ្ធ​តែ​ត្រូវ​ចំណាយ។ កាន់​តែ​យូរ​កាន់តែ​ច្រើន ។ ម្នាក់ៗសុទ្ធតែ​ជាប់​សាច់​ឈាម​នឹង​គ្នា ហេតុអ្វី​ក៏​មិន​ចេះ​ស្រាលាញ់​គ្នា។ មិន​ចេះ​សាមគ្គីគ្នា។ តើ​មួយ​ជីវិត​នេះ មាន​ប៉ុន្មាន​ដង??

គ្រួ​សារ​ខ្លះ​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ហូរ​ហៀរ​ មាន​ស្រែ​ចម្ការ មាន​មុខ​របរ កូនៗ​មាន​គ្រួសារ​រៀង​ខ្លួន។ ខ្លះ​ញុះញង់បញ្ឆេះ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង ដោយ​សារ​តែ គំនិត​ខ្លី អាត្មា​និយម មិន​គិត​ពី​ប្រយោជន៏​រួម ពាក់​មុខ​យក្យ​ដាក់​គ្នា ដណ្ដើម​កេរ្តិ៍​មរតករបស់​ឳពុក​ម្ដាយ ។ ចំណង​គ្រួសារ​ត្រូវ​ប្រេះ​ស្រាំបែក​បាក់ ទីបំផុត ផ្ទះ​សម្បែង​ ស្រែ​ចម្ការ ទ្រព្យ​សម្បត្តិ មុខរបរ​ផ្សេង​ ត្រូវ​ធ្លាក់ទៅ​លើ​កណ្ដាប់ដៃ​អ្នក​ដទៃអស់ ដែលជា​ការ​គួរ​អោយ​សោក​ស្ដាយ​និង​ខ្សឹក​ខ្សួល​បំផុត។ បើ​កូនៗទាំង​នោះទទួល​ការ​អប់រំតាម​ផ្លូវ​ត្រូវ ចេះ​រួប​រួម​សាមគ្គីគ្នា មានអធ្យាស្រ័យគ្នា ជួយទ្រទ្រង់​មុខ​របរ យក​មរតកឪម៉ែ​ធ្វើជា​ដើម​ទុន អោយ​មាន​ចំណែក​រួម​គ្នា នោះផ្លែផ្កា​នឹង​កើត​មាន​ កេរ្តិ៍​មរតក​ក៏​មិន​បាត់ទៅ​ណា។

កេរ្តិ៏មរតក​ប្រៀប​ដូច​ដើម​ឈើ​ដែល​ឪពុកម្ដាយ​ដាំ​ទុក​អោយ។ ពេល​អស់​ពីឪពុក​ម្ដាយ​ទៅ បើ​កូន​ម្នាក់ទៅកាត់យក​ឬស កូន​ម្នាក់ទៅកាត់​យក​ស្លឹក ម្នាក់ទៀត​ទៅ​កាប់​យក​ដើម យក​មែក ដើម​ឈើនោះ​នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់ដោយ​ការ​ដណ្ដើម​គ្នា ។ តែ បើ​គ្រប់គ្នា​នាំគ្នា​ស្រោច​ទឹក ដាក់ជីរ បោច​ស្មៅ ពូន​គល់ គេ​នឹង​បាន​ផ្លែផ្កាយក​មក​ចែក​គ្នា​បរិភោគ​តរឿង​ទៅ។

ប្រទេសជាតិ​ក៏​ដូច​គ្នា បើ​យើង​​យើង​មិនខំ​ផលិត ឬ​មិន​ព្រម​ធ្វើ​អ្វី​អោយ​កើត​ជា​ប្រយោជន៏ បែរ​ជា​នាំគ្នា​ប្រមែ​ប្រមូល កាត់រំលែកយក​មក​ធ្វើជា​សម្បតិ​ផ្ទាល់​របស់​ខ្លួន តើ​វាសនា​ប្រទេស​ជាតិ និង​ប្រជារាស្ត្រ​ម្ចាស់​ស្រុក​ម្ចាស់​ប្រទេស នឹង​រំពឹង​អ្វី???

បងប្អូន​ទាំង​អស់​គ្នា​ជា​ទីគោរព! បង​ប្អូនប្រៀប​ដូច​ទៅនឹង រាង​កាយ​របស់​មនុស្ស ដែល​មាន​ក្បាល​មាន​ដង​ខ្លួន មាន​ដៃជើង និង​អវយវៈ​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន ។ ភ្នែក​សម្រាប់​មើល​ត្រចៀក​សម្រាប់​ស្ដាប់ មាត់​សម្រាប់​និយាយនិង​បរិភោគ ឯច្រមុះសម្រាប់​ដក​ដង្ហើម ។ល។ តើធ្វើម្ដេច​នឹង​ជឿគេដោយ​ស្រួលៗ​នោះ??

អវយវៈនីមួយៗ​មាន​មុខ​ងារ​រៀង​ៗខ្លួន ហើយសុទ្ធ​តែ​មាន​ទំនាក់ទំនង​គ្នា​ទាំង​អស់ ដូច​ពេល​បរិភោគ​ដៃ​មាន​មុខ​ងារ ចាប់ម្ហូមមក​ដាក់មាត់ ឯភ្នែក​ចាំ​សម្លឹងមើលថា​ តើ​ម្ហូប​នោះ​គូរ​នឹង​បរិភោគដែរ​ឬទេ? ប្រសិន​បើនៅតែ​សង្ស័យ មាន​ច្រមុះ​ជួយ​ហិត​ក្លិន បើ​មិន​ផ្អូម​មិន​ស្អុយ​អ្វីទេ ក៏​ដាក់ចូល​ទៅ​មាត់ទៅ អណ្ដាត​ក៏ក្រលៀស អោយ​ធ្មេញស្រូលទំពារ ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ក៏​បញ្ចេញ​ទឹក​មាត់​ជួយ​ច្របល់​អាហារ​អោយ​ស្រួល​លេប ចំនែក​ កក៏ រំអិលអាហារ​អោយ​ធ្លាក់​ទៅ​ដល់​ក្រពះ ។ នេះ គឺ​ភាព​សាមគ្គីរបស់​ផ្នែក​នីមួយៗ យ៉ាង​មាន​របៀប​វិន័យ ធ្វើ​អោយ​សារពាង្គកាយ​របបស់​យើងគង់វង់ទៅ​បាន។ តែប្រសិនបើផ្នែកណាមួយ​ខូច​ខាត ធ្វើ​ការ​មិន​កើត យើង​មុខជា​ពិបាក ហើយ​អាច​នឹង​បាត់​បង់ជីវិតផង​ក៏​មាន។

បាត់​បង់​សាមគ្គី​ពេល​ណា​ គ្រួសារក៏​នឹង​បែក​បាក់​ពេល​នោះ ដែរ។ ចង្កឹះ​មួយ​ដើមគេ​អាច​កាច់​បាន តែ​បើ​ចង​វា​ជាបាច់ នឹង​មិន​មាន​អ្នក​ណា​មកកាច់​បំបាក់បាន​ដោយ​ងាយ​ៗ​នោះឡើយ។ ការ​រួម​កម្លាំង​គ្នា​តែ​មួយ​ហៅ​ថា​ សាមគ្គី ផ្ទុយ​មក​វិញ បើ​កំលាំង​​បែក​ខ្ចាត់ខ្ចាយ យើង​ធ្វើ​អ្វី​ក៏​លំបាក​ដែរ។

បើ​កូន​ចៅ​ចង់​អោយ​គ្រួសារ​វង្ស​ត្រកូល​រឹង​មាំ កូន​ត្រូវ​តែ​រួប​រួម​សាមគ្គី​គ្នា។ អ្នក​ដទៃ​មក​បំបែក​គ្រូសារ​បាន​​ លុះ​ត្រា​តែ​គេ​បំបែក​យើង​អោយ​ដាច់​ពី​គ្នា ឬ​មួយ​មាន​អ្នក​ណា​ត្រចៀក​ស្រាល ជឿតាម​សម្ដី​ចាក់ដោត របស់​គេ។ តែ​បើ​យើង​រួម​ចិត្ត រួម​គំនិត​គ្នា​ជាធ្លុង​មួយនោះ ពិត​ជា​មិន​មាន​អ្នក​ណា​អាច​មក​បំបែក​យើង​បាន​ឡើយ។

ចាស់​បុរាណខ្មែរ​បានពោល​ថា”រនាបបាក់ យក​រនាប​ជុស សម្ដីហួស​គ្នា​អ្វីជួស​បាន​ឡើង” ឬ ” អណ្ដាតជាអាតកន្លង បានសុខផងទុក​ផង​ក៏ព្រោះអណ្ដាត”
មានន័យ​ថា សម្ដី​ដែល​និយាយ​ជ្រុល ឬ​អំពើ​ដែល​ធ្វើជ្រុលហួស​ទៅ​ហើយ វា​ពិត​ជា​ពិបាក​នឹង​កែត្រលប់មក​វិញណាស់ ហើយអាច​បង្ករជា​ទុក្ខទោស​ដល់ខ្លួនសឹង​ក៏​ថា​បាន។

ហេតុនេះ​ មុន​នឹង​ធ្វើ​អ្វី​ត្រូវ​គិត​ថ្លឹង​ថ្លែង អោយ​បាន​ល្អិត​ល្អន់ជា​មុន កុំទាន់​ប្រញាប់បូក​សរុប​ បំផ្លាញ​សាមគ្គីភាព​អោយ​សោះ។ ឈើដែល​មិន​ធ្លាប់បាក់ សាច់វា​នៅណែន​ល្អ ។តែបើ​ធ្លាប់​បាក់​ហើយ ទោះជា​បិតកាវ​យ៉ាង​ណា ក៏​មិន​បានជាប់​ដូច​ដើម​ដែរ។
បងប្អូនទាំង​អស់ជាទី​ស្រលាញ់ចេញពី​ក្រអៅបេះដូង! សាមគ្គីភាព​ប្រៀប​បាន​នឹង​អាវុធមុខ​ពីរ! សាមគ្គីគ្មាន​គុណធម៌ នឹង​នាំដល់ក្ដីវិនាសអន្តរាយ
ខ្លះសាមគ្គីទាំង​ត្រកូល ទៅធ្វើ​បាប​ត្រកូលផ្សេង ខ្លះ​សាមគ្គីក្រុម​ឯង​ទៅ​ធ្វើ​ក្រុម​គេ ឯខ្លះទៀត​សាមគ្គីសម្រាប់​បក្សពួក​ខ្លួន​ឯង តែ​ខ្វះសាមគ្គីជាតិ..។​ នេះ​ជាផ្លូវ​នាំ​​អោយ​បែក​បាក់គ្នារវាង​ជនរួមជាតិ​តែ​មួយ។ យើង​ធ្លាប់​មានអនុស្សាវរីយ៏​ដ៏សែន​ជូរចត់ ដោយសារ​តែ​ការ​ច្រណែនឈ្នានីស អំពើ​យុត្តិធម៌ និង​ក្ដីលោភលន់នេះ​ឯង។

យើង​ម្នាក់ៗ​សុទ្ធ​តែ​ផ្នែក​មួយ​របស់ជាតិ ជា​ភ្នែក​ជា​ច្រមុះ បើ​ផ្នែក​ណាមួយ​បំផ្លាញផ្នែក​មួយ​ទៀត ប្រៀបដូចជា​ការ​បំផ្លាញសម្បត្តិរួម​ឬប្រដូចទៅ​នឹង​យក​ដៃឆ្វេង​មកកាប់ដៃ​ស្ដាំ បើ​ដៃ​ស្ដាំឈឺ ដៃឆ្វេង​ក៏​មិន​បាន​សុខ​ដែរ គ្មាន​អ្វីចំណេញឡើយ។

បើ​មនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេស​តែមួយ​​បាត់បង់សាមគ្គីជាតិ​ហើយ ទោះបី​ជា​ក្នុង​ពេល​នេះ យើង​ខំបន្លំភ្នែកខ្លួន​ឯងថា​​ “វាហាក់ដូច​ជា​កំពុង​មាន​ពន្លឺភ្លឺស្វាង​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ” ក៏ស្រមោលខ្មៅ ដ៏អាប់អួរ​វា​នឹង​វិល​ត្រឡប់មក​វិញក្នុង​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ដោយ​មិន​អាច​ជៀស​ផុ​តឡើយ។

សាមគ្គីមិន​មែនគ្រាន់តែជា​ការគិតនោះទេ តែ​គឺ​អ្វី​ដែល​ផុស​ចេញពីខាង​ក្នុង​ជម្រៅដួង​ចិត្ត មិន​មែន​ជា​ការ​ប្រើ​រូបភាពជា​ពាក្យ​សម្ដី ឬជា​ការសរសេរ វាត្រូវ​តែ​ចេញ​ពីចង្វាក់​បេះដូងដែល​កំពុង​លោត ហើយ​កើតជា​ទង្វើជាក់ស្ដែងពិត​ប្រាកដ ដោយ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវប្រកប​ដោយ​គុណធម៌ផង​ដែរ។

ជា​ចុង​ក្រោយ​ខ្ញុំ​សូម​ឩទ្ទិសស្នាដៃដ៏តិច​តូច​ស្ដូច​ស្ដើង​នេះ ជូន​ដល់មហា​គ្រូសារ​ខ្មែរ ពូជ​ពង្សអ្នក​សាង​អង្គរ និងប្រាសាទ​ដ៏មហស្ចារ្យនិងច្រើន​មហិមាលើលោក​ដែល​ស្នាដៃ​ទាំង​នេះសុទ្ធ​តែកើត​ចេញ​ពី​សាមគ្គីភាព​ប្រកប​ដោយ​បញ្ញាញាណរបស់​ដូនតា​ដែលជា​បុព្វបុរសនៃ​យើង៕

-ផាន សារ៉ាក់ (គីរីរម្យ)

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ( ពី ១២/០៦/១៩៩២ – ០២/០៤/១៩៩៩)

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ( ពី ១២/០៦/១៩៩២ – ០២/០៤/១៩៩៩)

-ថ្ងៃទី១២ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩២                      =Cmac ត្រូវបាន បង្កើត ដោយ ក្រុមប្រឹក្សា ជាតិ ជាន់ ខ្ពស់ នៅសម័យ Untac។

-ថ្ងៃទី២៨ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៣                    =កិច្ចសន្យា រវាង អភិបាលរង ទី៣ខេត្ត កណ្តាល (លោក ជុន ស៊ីវ៉ាន់ ) ជាមួយ ជនជាតិ ចិន ដើម្បី បង្កើតទីក្រុង ជនជាតិចិននៅ ខេត្តកណ្តាល ប៉ុន្តែ ត្រូវ បានលោក គាត ជំទាស់ ។

-ថ្ងៃទី២៣ ដល់២៨ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៣      =ការបោះ ឆ្នោតទូទៅ ដែល គ្រប់ គ្រង និង ត្រួតពីនិត្យ ដោយ Untac ។

ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៣                                   =រដ្ឋាភិបាល យកបាន ក្រុង ប៉ៃលិន ។

ថ្ងៃទី២ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៤                          =ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្ស ស៊ិន សុង និង ស៊ិន សេន បានធ្វើ រដ្ឋប្រហាមិន បាន សំរេច មួយ នៅយប់​ ថ្ងៃសៅរ៏ ។

ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៤                                     =លោក នន្ទ ចាន់ ចាង វ៉ាង សារពត៌មាន សំលេង យុវជន ត្រូវ គេសំលាប់ នៅក្បែរវត្ត ភ្នំ ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៤                    =លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវគេ​ដក ចេញពី ក្រសួង សេដ្ឋកិច្ច​ និង ហិរញ្ញវត្ថុ ។

ថ្ងៃទី២៨ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៤                    =ស្តេច ក្រុម ឃុន សរីវុឌ្ឍ សុំ លាលែង ពីរដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួង កាបរទេស ។

ថ្ងៃទី២៨ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៤                    =ព្រះអង្គ ម្ចាស់ ចក្រពង្ស និង ឧត្តមសេនីយ៏ ស៊ិន សុង ត្រូវ បានគេ កាត់ទោស កំបាំង មុខ  អោយជាប់ ទោស ២០ ឆ្នាំ និង មន្រី្ត យោធា ជាន់ខ្ពស់ ៨នាក់ ទៀត ដែល រត់ចេញ ពីប្រទេស អោយ ជាប់ទោស ១៥ ឆ្នាំ ។

ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៤                                     =លោក ច័ន្ទ ដារ៉ា អ្នក យកពត៌មាន កាសែត កោះសន្តិភាព ត្រូវគេ បាញ់ សំលាប់​ នៅក្រុង ខេត្ត កំពង់ចាម ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៥                          =លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវ គេបណ្តេញ ចេញ ពីគណៈកម្មាធិការ នាយក នៃគណបក្ស ហ្វ៊ុន ស៊ិនប៉ិច ។

ថ្ងៃទី ២៤ ខែ ២ ឆ្នាំ១៩៩៥                     =ថ្ងៃបុណ្យខួប រំលឹក អ្នករង គ្រោះ ដោយ សាម៉ីន លើកទី១ ។

ថ្ងៃទី៩ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៥                       =គណបក្ស ជាតិ ខ្មែរ ត្រូវ បង្កើតឡើង (គណបក្ស សម រង្ស៊ី)។

ថ្ងៃទី២១ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៥                    =ស្តេច ក្រុម ឃុន សិរីវុឌ្ឍ ត្រូវ ដក អភ័យ ឯកសិទ្ធិ ពីសភា ។

ថ្ងៃទី២១ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៥                    =ស្តេច ក្រុមឃុន ត្រូវ គេ ចាប់ ខ្លួន ដោយ ការចោទ ប្រកាន់ថា បាន និយាយ ចង់ សំលាប់ លោក ហ៊ុន សែន ។

ថ្ងៃទី២ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៥                       =ហុក ឡង់ឌី ចូលរួម ពិធីកំចាត់ យួន សេរី នៅកម្ពុជា ។

ខែ១២ ​ឆ្នាំ១៩៩៥                                  =ព្រះអង្គ ម្ចាស់ សិរីវុឌ្ឍ​ ត្រូវនិរទេសខ្លួន ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៦                       =ព្រះអង្គ ម្ចាស់ សិរីវុឌ្ឍ​ ត្រូវ កាត់ទោស ជាប់គុក ១០ឆ្នាំ ពីថ្ងៃទី ២៦ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៥ ។

ថ្ងៃទី២៦​ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៦                       =ហាង ង៉ោ ត្រូវគេ សំលាប់ នៅរដ្ឋកាលីហ័រញ៉ា ដោយ មនុស្ស ពាល ៣នាក់ ។

ថ្ងៃទី២៦ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៦                      =អ្នកដោះ មីន ជនជាតិ អង់គ្លេស Christopher Howes និង អ្នក បក ប្រែ ឈ្មោះ ហួន ហួត ត្រូវ បាន ពង្រាត់ ដោយពួក ខ្មែរ ក្រហម នៅភូមិ ព្រះគោចាស់ ចំងាយ ១៧គ.មពី ប្រាសាទ អង្គ និង ក្រុមអ្នក រកមីន ជាតិ កម្ពុជា ក៏ ត្រូវ ចាប់ ពង្រាត់ ផងដែរ ប៉ុន្តែ ត្រូវ លែង វិញ បន្ទាប់ ពី ២ . ៣ ម៉ោង ក្រោយមក ។

ថ្ងៃទី១៨ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៦                       =ប្រទេស កម្ពុជា ដាក់ ពាក្យសុំ ចូល ជាសមាជិក ពេញ អង្គ Asean ទៅអោយ Ali Alatas ដែលក្នុង ឆ្នាំ១៩៩៤  ប្រទេស កម្ពុជា បានចូល Asean ក្នុងនាម ជាភ្ញៀវ ពិសេស និង បាន ក្លាយ ជាអ្នក អង្គេតការ នៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ។

ថ្ងៃទី១៨ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៦                       =ចាងវ៉ាង សារពត៌មាន ឧត្តមគតិខ្មែរ គឺលោក ធន់ ប៊ុនលី គេបាញ់ សំលាប់ នៅ កណ្តាល ទី ក្រុង ភ្នំពេញ ។

ថ្ងៃទី១៤ ដល់១៧ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៦        =ហ៊ុន សែន ធ្វើទស្សនកិច្ច នៅ កូរ៉េ ខាង ត្បូង ។

ថ្ងៃទី១៨ ដល់២៣ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៦        =ហ៊ុន សែន ធ្វើទស្សនកិច្ច នៅចិន ។

ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៦                                     =អៀង សារី បានដឹកនាំ ក្រុម ផ្តាច់ ខ្លួន ចូលជាមួយ រដ្ឋាភិបាល នៅក្រុង ប៉ៃលិន ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៦                     =ប្អូនថ្លៃរបស់ ហ៊ុន សែន ឈ្មោះកូវ សាម៉ុត ត្រូវ គេបាញ់ សំលាប់ នៅក្រុង ភ្នំពេញ ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៦                         =ជនសង្ស័យ ៣នាក់ ត្រូវ គេចាប់ ខ្លួន ដែល ក្នុងនោះ មាន ម្នាក់ គឺលោក ស្រ៊ុន វង្សវណ្ណៈ ជាសមាជិក គណ៖កម្មាធិការនាយក គណបក្ស សម រង្ស៊ី និង ជាប្រធាន សន្តិសុខ របស់ គណបក្ស ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៧                     =ផ្ទុះគ្រាប់បែក នៅមុខ មន្ទីរដ្ឋសភាជាតិ ស្លាប់១៦ នាក់ និង ១០០នាក់ ទៀតរង របួស ( បាតុកម្ម ទាមទា បង្កើត ក្រុម អង្គចៅក្រម និង ក្រុមប្រឹក្សា ធម្មនុញ្ញ ) ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៧                         =ផ្លោងB៤០ និង ៤១ ចូលស្ថានីយ៏ ទូរទស្សន៍ ក្រុងព្រះ សីហនុ ស្លាប់ម្នាក់ និង របួស ២នាក់ ( ជាហេតុ នយោបាយ ចំពោះការ ផ្សាយមិន ស្មើ ) ។

ថ្ងៃទី១០ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៧                       =សុន សេន និង យិន យ៉ាត ព្រមទាំង សមាជិក គ្រួសារ ១០ នាក់ និង អង្គរក្ស ត្រូវគេ សំលាប់ ក្រោម បញ្ជា ប៉ុល ពត ។

ថ្ងៃទី៥ដល់ទី៦ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៧             =ការបែក បាក់រវាង គណបក្ស ហ៊ុ្វន ស៊ីនប៉ិច និង គណបក្ស ប្រជាជន ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =ប៉ុល ពត ត្រូវកាត់ ទោសអស់ មួយជីវិត នៅអន្លង់ វែង ដោយ តុលាការ ប្រជាជន ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៧                         =អ៊ឹង ហ៊ួត ត្រូវគេ បោះឆ្នោត អោយធ្វើ នាយក រដ្ឋមន្រ្តី ទី១ ។

ថ្ងៃទី២៩ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =សម្តេច សីហនុ ត្រឡប់ ពីប៉េគាំង ទៅប្រថាប់ នៅខេត្ត សៀមរាប ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៧                         =យន្តហោះ វៀតណាម ធ្លាក់ នៅ ពោចិនតុង ស្លាប់មនុស្ស ៦៤/៦៦ នាក់ ។

ថ្ងៃទី៩ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៧                         =ស្រ៊ុន វង្សវណ្ណៈ កាត់ ទោសឲ្យ ជាប់គុក ១៣ឆ្នាំ ដែលមាន អាយុ ៣០ឆ្នាំ ។

ថ្ងៃទី២១​ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =អ៊ឹង ហ៊ួត ចេញទៅ ញ៉ូវ យ៉ក ដើម្បី ប្រជុំអង្គការ សហ ប្រជាជតិ ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =ហ៊ុន សែន ទៅញ៉ូវ យ៉ក ដើម្បី ប្រជុំអង្គការ សហប្រជាជាតិ ដែល ឆ្លងតាម ប្រទេស ថៃ ។

ថ្ងៃទី៩ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៧                       =អ៊ឹង ហ៊ួត និង ហ៊ុន សែន ត្រឡប់មក ពី ញ៉ូវ យ៉ក វិញ ។

ថ្ងៃទី១៤ ដល់២៤ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៧      =ស ខេង ធ្វើទស្សនៈកិច្ច នៅ តូ ក្យូ ដើម្បីរក ជំនួយ បោះឆ្នោត។

ថ្ងៃទី១៦ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៧                    =ណេក ថៃយ៉ឺ សម្ភាសន៏ ជាមួយ ប៉ុល ពត នៅអន្លង់វែង ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៧                    =សម្តេច សី ហនុ ចាកចេញ ពីសៀមរាប ទៅប៉េ កាំងវិញ ។

ថ្ងៃទី២៦ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៧                    =ព្រះអង្គម្ចាស់​ ស៊ី សុវត្តិ ត្រឡប់ ពី ញ៉ូវ យ៉ក មកភ្នំពេញ វិញ ។

ថ្ងៃទី២៧ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៧                   =លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់មក កម្ពុជាវិញ ជាលើកទី១ ក្រោយ ពីព្រឹត្តិការណ៏ ខែកក្កដា ។

ថ្ងៃទី១ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =ក្រុម UCD ត្រឡប់ មក កម្ពុជាវិញ លើកតំបូង ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =ក្រុមប្រឹក្សា ធម្មនុញ្ញ ត្រូវបង្កើតឡើង ក្រោម អធិបតីភាព លោក ជា ស៊ីម ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =ប៉ែន សុវ៉ាន់ ត្រឡប់ ពីម៉ាឡេស៊ី មក កម្ពុជា វិញ បន្ទាប់ ពី និរទេស ខ្លួនពីថ្ងៃទី ៥.៦ ខែកក្កដា ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =សម្តេច សី ហនុ ត្រឡប់ពី ប៉េ កាំង មកភ្នំពេញ បន្ទាប់ពី អវត្តមាន ៩ ខែ ។

ថ្ងៃទី៦ដល់ទី៨ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧          =ជំនួយការ រដ្ឋលេខា ធិការ សហរដ្ឋ អាមេរិក Jhon Shattuck ទស្សនកិច្ច នៅកម្ពុជា ។

ថ្ងៃទី៨ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                      =លោក សម រង្ស៊ី ជួប ហ៊ុន សែន ជាលើក ដំបូង នៅតាខ្មៅ តាំងពី គាត់ ត្រូវគេ ដក ចេញពី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួង សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                    =ក្រុមដោះ ស្រាយ ភាព ទលច្រក ទី១ត្រឡប់ ទៅបាងកក វិញ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                    =សម រង្ស៊ី ទៅមើល ស្រ៊ុន វង្សវណ្ណៈ នៅគុក P.j ជាលើកទី១ តាំងពីជាប់ គុកមក ។

ថ្ងៃទី១៤ ខឺ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                     =លោក សម រង្ស៊ី ដឹកនាំ សមាជិក គណបក្ស ជាតិខ្មែរ ( អ្នកចូលរួម ៥០០០នាក់ ) រួម ទាំង ស៊ុន ឆៃ .ភី ថាច និង បាន សុផល ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧                    =ច្បាប់បោះ ឆ្នោត ត្រូវអនុម័ត ដោយសភាជាតិ ៧៧/៨៧ ។

ថ្ងៃទី៥ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =សម្តេច សី ហនុ និង អគ្គមហេសី យាងទៅ ប៉េកាំង​តាម ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ឯកជន ដោយស្នាក់ នៅ សាំងហ្កាពួ មួយថ្ងៃ ។

ថ្ងៃទី៧ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =អ្នកឆ្លង ឆ្លើយសារពត៌មាន ABN ( E.d Fitzereld ) ត្រូវគេ អនុញ្ញាត ត្រឡប់មក កាន់ការងារ របស់គាត់ វិញនៅកម្ពុជា (គាត់ត្រូវ គេធ្វើ គំរោង ដេញ ចេញ ដោយ ក្រសួង ពត៌មាន កាលពី ថ្ងៃទី២៦ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៧ ) ។

ថ្ងៃទី៧ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =សារពត៌មាន Cambodia Time ( កម្មសិទ្ធរបស់ ក្រុមហ៊ុន ម៉ាឡេស៊ី ) ផ្អាក ការផ្សាយ ដោយ សាវិបត្តិ ហិរញ្ញវត្ថុ ។

ថ្ងៃទី១៣ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ភុន ភាព ត្រូវ កំលាំង រដ្ឋាភិបាល បាញ់សំលាប់ នៅស្រុក សំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ( ចំនួន៤ គ្រាប់ ) ។

ថ្ងៃទី១៦ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក សម រង្ស៊ី ជួប ហ៊ន សែន ជាលើកទី៣ ។

ថ្ងៃទី២១ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណបក្ស​ ទ្រទ្រង់ជាតិ កម្ពុជា ( លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ) ធ្វើ សមាជិក លើក ទី១ របស់ខ្លួន នៅសាល ចតុមុខ ។

ថ្ងៃទី២២ដល់ទី២៥ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨       =អ្នកស្រី រ៉ូ បិនស៊ុន ជាតំណាង ជាន់ខ្ពស់ របស់អង្គការ សហ ប្រជាជាតិ  ទទួល បន្ទុក សិទ្ធិមនុស្ស​ ធ្វើទស្សនៈកិច្ច ជាលើក ទី១នោកម្ពុជា ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ក្រុមភៀសខ្លួន ៣៩នាក់ នៃក្រុមទី១ បានត្រឡប់មក កម្ពុជា វិញ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =តឹក ង៉ូយ ធ្វើពិធី អគុណ សហរដ្ឋអាមេរិក ចំពោះ ការផ្តល់ MFN & GSP នៅស្តាតអូឡាំពិក ។

ថ្ងៃទី២៦ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណកម្មា ធិការជាតិ រៀបចំការ បោះឆ្នោត ត្រូវបង្កើត ឡើង ដោយ សភាជាតិ ៧០/៨៩ ។

ថ្ងៃទី ៣០ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ក្រុមទី១ ដែលមាន សមាជិក សភា៤នាក់ បានត្រឡប់មក កម្ពុជាវិញ រួមមាន : សឺន ស៊ូប៊ែរ្តិ៍  ប៉ុល ហម . ឃុន ភីណុប និង ម៉ិន សារឿន ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក ថូ ម៉ាស់ ហាម៉ាបឺជ ចាកចេញ ពីប្រទេស កម្ពុជា បន្ទាប់ ពីទស្សនកិច្ច ១២ ថ្ងៃ ( ១៨ ដល់ ៣០ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៨ ) ។

ថ្ងៃទី១ ខែ២ ឆ្នា១៩៩៨                          =អ៊ឹង ហ៊ួត បង្កើត គណបក្សថ្មី របស់គាត់ ( រាស្រ្តនិយម ) ។

ថ្ងៃទី១ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ឡូយ ស៊ីមឈាង បង្កើតគណបក្ស ថ្មីរបស់គាត់ (សង្គមថ្មី ) ។

ថ្ងៃទី ៤ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =ជំលោះ គណកប្ស សេរិនិយម ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវ តុលាការ ក្រុងភ្នំពេញ កាត់ទោស អោយអៀង ម៉ូលី ឈ្នះលើករណី លោក តាសឺន សាន ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =Kyodo សម្ភាសន៏ ជាមួយ ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ នៅក្រុង បាងកក ។

ថ្ងៃទី ៨ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =អៀង សារី និង ភរិយា មកភ្នំពេញ ជាលើកទី២ តាំងពី ឆ្នាំ១៩៧៨ ដែលលើក ទី១ នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៧ ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =សឺន ស៊ូប៊ែរ្តិ៍  ខឹង សំបា និងអៀង ម៉ូលី នៅក្នុងសភា ។

ថ្ងៃទី១៤ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណបក្ស ជីវិតថ្មី របស់គឹម សំណាង ត្រូវបានបង្កើត ។

ថ្ងៃទី១៦ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =អាមេរិក ធ្វើពីធី បញ្ជូន អធិធាតុ ២នាក់ ទៅស្រុក វិញ ដែល យក មកពីរតនគីរី នៅពោធិ៍ចិនតុង ។

ថ្ងៃទី១៧ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =អ្នកនិរទេស ខ្លួនបានវិល ត្រឡប់ វិញ ដែលនៅ ក្នុងនោះ មាន តុល ឡោះ និង អះ ម៉ាត់ យ៉ាស យ៉ា ។

ថ្ងៃទី១៧ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ហ៊ុន សែន អំពាវនាវ អោយ សម្តេច សី ហនុ យាងមក កម្ពុជា វិញ ។

ថ្ងៃទី១៩ដល់២០ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨          =រដ្ឋលេខាធិការ ការបរទេស ជប៉ុន ម៉ាស៊ីកូ គូម៉ារ៉ា ទស្សនកិច្ច នៅកម្ពុជា ជួប ហ៊ុន សែន និង លោក សម រង្ស៊ី ( សំណូមពរ ៤ ត្រូវបានលើក ឡើង ) ។

ថ្ងៃទី២០​ ខែ២​ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =អនុរដ្ឋមន្ត្រី ការបរទេស ថៃSukhumbhand Paribatra ទស្សន កិច្ច ១ថ្ងៃ ជួបជាមួយ ហ៊ុន សែន និង អញ្ជើញ ហ៊ុន សែន អោយ ជួបលោក LeeKpai ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណកម្មការ ទន្លេមេគង្គ ត្រូវរើស ទីស្នាក់ការ របស់ខ្លួន ពីទី ក្រុង បាងកក មក នៅទីក្រុង ភ្នំពេញ និងទីក្រុងវាងច័ន្ទ ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ក្រសួង ពត៌មាន បានចេញ ផ្សាយ នៅសាលក្រម របស់ តុលាការ  ខេត្តបាត់ដំបង​ ចុះថ្ងៃទី១៧ ខែ២​កាត់ ទោស សេរី កុសល អោយជាប់ ទោស ចំនួន១០ ឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃទី…. ខែ២ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =សំណុំរឿង របស់ ស្ត្រីមេម៉ាយ ២រូប ប្រឆាំង ហ៊ុន សែន ដែល បានបញ្ជាអោយ កងកំលាំង របស់គាត់ សំលាប់ ប្តីរបស់ ពួក គេ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែ២ ក្បែរភ្នំបាសិត ។

ថ្ងៃទី២៧ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ និង ហ៊ុន សែន ប្រកាសឈប់ បាញ់ ។

ថ្ងៃទី៣ដល់ទី៦ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨            =គណកម្មការ កណ្តាល របស់គណបក្ស ប្រជាជន បោះឆ្នោត អ្នកឈរឈ្មោះ នាយករដ្ឋមន្រ្តី សំរាប់ ថ្ងៃទី២៦ ខែ០៧ ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =តុលាការ យោធា កាត់ទោស សម្តេច ក្រុមព្រះ រណ ឬទ្ធិ ចំនួន៥ឆ្នាំ ញ៉ឹក ប៊ុនឆៃ ចំនួន ៤ឆ្នាំ និង ថាច់ សួង ចំនួន ២ឆ្នាំ ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =ឧត្តមសេនីយ៍ គឹម ​សាន ( ហ៊្វុន​ស៊ិនប៉ិច ) ត្រូវគេបាញ់ សំលាប់ ក្បែរយាន្តដ្ឋាន TOYOTA

ថ្ងៃទី១០ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ម្តាយ លោក ហ៊ុន សែន ស្លាប់នៅ មន្ទីពេទ្យ កាល់ម៉ែត ( គាត់កើត នៅឆ្នាំ១៩១៩ ) ។

ថ្ងៃទី១០ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណបក្ស ជាតិខ្មែរ ប្តូរ ជា គណបក្ស​ សម រង្ស៊ី ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក តា សឺន សាន ត្រឡប់មក កម្ពុជា វិញ ( ចាកចេញ ពីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលគាត់មាន អាយុ៨៦ ឆ្នាំ ) ។

ថ្ងៃទី១៤ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =សមាជិក គណបក្ស លោកតា សឺន សាន សឺន ស៊ូប៊ែរ្តិ៍ ត្រូវជ្រើស ជា ប្រធាន​ គណបក្ស ថ្មី ។

ថ្ងៃទី១៧ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ព្រះអង្គម្ចាស់​ រណ ឬទ្ធិ​ត្រូវ កាត់ ទោស ៣០ ឆ្នាំ ញឹក ប៊ុនឆៃ សេរី កុសល និង ចៅ​ សម្បត្តិ ចំនួន២០ឆ្នាំ ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ព្រះអង្គម្ចាស់ បុប្ផា ទេវី បញ្ជូនលិខិត មួយច្បាប់ ពីទីក្រុង បាងកក  ថ្វាយ ព្រះមហាក្សត្រ នៅ ប៉េ កាំង ដើម្បី សុំលើក លែង ទោស ថ្វាយ​ព្រះអង្គ ម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ  ( ព្រះមហាក្សត្រ ឆ្លើយតប វិញថា វាមិនអាច ធ្វើបានទេ​ ប្រសិន បើលោក ហ៊ុន សែន មិនធ្វើការ ស្នើលើក លែងទោស ជាលាយ លាក់ អក្សរទេនោះ ) ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =អ៊ឺង ហ៊ួត និង ហ៊ុន សែន ឆ្លើយតប ជាលាយ លាក់អក្ស ថ្វាយ ព្រះមហាក្សត្រ ជាមួយ ការអាក់អន់ ចិត្តចំពោះ ទ្រង់ រណ ឬទ្ធិ មិនព្រម ទទួល សាលក្រម របស់តុលាការ ។

ថ្ងៃទី ២១ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                     =ព្រះមហាក្សត្រ មានព្រះ បន្ទូល ថា ព្រះអង្គ មិនលើក លែង ទោស ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ ។

ថ្ងៃទី២១ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =នៅពេល ល្ងាច ហ៊ុន សែន បញ្ជូន លិខិត ផ្សេងមួយទៀត ដើម្បីសុំ លើក លែង ទោសទាំង អស់ រូមទាំង ការចោត ប្រកាន់ ស្តីពីរដ្ឋប្បវេណី ( ការសងប្រាក់ ) ។

ថ្ងៃទី២១​ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រាយព្រះហស្ថ ពីទី ក្រុង ប៉េ កាំង ដើម្បី លើក លែងទោស ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =លោក ថាច់ រ៉េង បង្កើតគណកប្ស ថ្មី ផ្ទាល់ខ្លួន របស់ គាត់ (ពន្លឺនៃសេរីភាព) ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ក្រុមនាំមុខ របស់ទ្រង់ រណ ឬទ្ធិ គឺលោក តុល ឡោះ . ព្រះអង្គស៊ី សុវត្តិ  សិរីរត្ន័ និង វេង សិរីវុឌ្ឍ មកភ្នំពេញ ពី បាងកក ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ប្អូនប្រុស របស់ម្ចាស់ ក្សត្រីយ៍ ដាយ យ៉ាណា គឺ Earl Charles Spencer ទស្សនកិច្ច នៅភ្នំពេញ ។

ថ្ងៃទី២៦ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =កងទ័ព របស់ ប៉ុល ពត បានចុះ ចូលជាមួយ រដ្ឋាភិបាល នៅអន្លងវែង ដែលមាន ចំនួន១៥៤៩នាក់ និងជនស៊ីវិល ៤១០៩នាក់ ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ យាងត្រឡប់មក ភ្នំពេញវិញ បន្ទាប់ ពីនិរទេស អស់រយៈ ពេល ៩ខែ ។

ថ្ងៃទី១ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =បាតុកម្ម ប្រឆាំង នឹង រណ ឬទ្ធិ នៅមុខសណ្ឋាគារ Le Royale ទល នឹងគាំទ្រ ។

ថ្ងៃទី១ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ឧទ្ធម្ភាគចក្រ យោធា១ ធ្លាក់នៅ ប្រាសាទ ព្រះវិហារ ដោយ មានអ្នក កាសែត មួយចំនួន រងរបួស ។

ថ្ងៃទី២ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ពិន សំខុន​ធ្វើ សម្ភាសន៍ ជាមួយ ប៉ុល ពត នៅ អន្លងវែង ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =រណ ឬទ្ធិ ត្រឡប់ទៅ​បាងកក វិញ បន្ទាប់ពីគង់ នៅ ភ្នំពេញ អស់រយៈពេល ៥ថ្ងៃ ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ប្រធានាធិបតី សហរដ្ឋអាមេរិក Bill Clinton ពិគ្រោះយោបល់ ជាមួយ ថៃ ដើម្បី ចាប់ខ្លួន ប៉ុល ពត ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =រដ្ឋាភិបាល កាន់កាប់ និង គ្រប់គ្រង អន្លង់វែង ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ព្រះមហាក្សត្រ យាង ត្រឡប់ ពី ប៉េកាំង ។

ថ្ងៃទី១៣ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =អ្នកកាសែត ធ្វើដំណើ តាមយន្តហោះ ទៅអន្លង់វែង ជាលើក ដំបូង ។

ថ្ងៃទី១៥ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ពត៌មាន ស្តីពី មរណៈភាព ប៉ុល ពត បានបញ្ជាក់ ពីវិទ្យុ ខ្មែរ ក្រហម នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨ ។

ថ្ងៃទី១៨ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =សាកសព ប៉ុល ពត ត្រូវបាន បូជា នៅក្បែរ ព្រំប្រទល់ ដែនថៃ ( អ្នកចូល រួម ចំនួន ២០នាក់ )។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ប្រទេស ជាមិត្តនៃកម្ពុជា ជួបប្រជុំ នៅបាងកក ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =Asean Troika ចូលបង្គំ គាល់ព្រះ មហាក្សត្រ នៅសៀមរាប។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណបក្ស កុម្មុយនីស្ត ប្រជាជន បើកមហា សន្និបាត វិសាមញ្ញ ហ៊ុន សែន ត្រូវបាន តែងតាំង ជានាយក រដ្ឋមន្ត្រី ប្រសិនបើ គណបក្ស ប្រជាជន  ឈ្នះឆ្នោត ។

ថ្ងៃទី២២ ដល់២៤ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨         =ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ យាងពីបាងកក តាមយន្តហោះ ទៅសៀមរាប ដើម្បីចូលគាល់ ព្រះបិតា របស់ព្រះអង្ក ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =Granchma Hun ចាកចេញ ទៅកូរ៉េ ខាងត្បូង  ។

ថ្ងៃទី២ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ហ៊ុន សែន ចូល គាល់ ព្រះ មហាក្សត្រ នៅ សៀមរាប ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ព្រះអង្គ ម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ យាងត្រ ឡប់មក ភ្នំពេញ វិញ ជាលើក ទី២ ចាប់តាំង ពីរដ្ឋ ប្រហាខែ កក្កដា ដើម្បី រៀបចំការ បោះឆ្នោត ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =រដ្ឋាភិបាល កាន់កាប់ ទីតាំង ចុងក្រោយ របស់តាម៉ុក ( ច្រកសាង៉ាប ) ។

ថ្ងៃទី១៣ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ខាន់ សារឿន ដឹកនាំ ក្រុម សមាជិក ៥នាក់ ដើម្បី ចរចារជា មួយរដ្ឋាភិបាល ជំពោះបទ ឈប់បាញ់ ។

ថ្ងៃទី១៥ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =កិច្ចពិភាក្សា ឈប់បាញ់ ត្រូវពន្យា ពេលដោយ មានអ្នក ការទូត ម្នាក់ចូលរួម ( ឡុង សារិន ) នៅក្នុង ក្រុម របស់ ខាន់ សាវឿនន ។

ថ្ងៃទី១៥ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ទ្រង់ រណ ឬទ្ធិ ត្រឡប់ទៅ ទីក្រុង បាងកក ជាមួយក្រុម ចរចារ។

ថ្ងៃទី១៨ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ចាប់ផ្តើម ចុះឈ្មោះអ្នក បោះឆ្នោត នៅទូទាំង ប្រទេស ។

ថ្ងៃទី១៨ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ម៉ោង ៤ល្ងាច ហ៊ុន សែន ចុះឈ្មោះ បោះឆ្នោត នៅសាលា គរុកោសល្យ តាខ្មៅ ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ទ្រង់ រណ ឬទ្ធិ ត្រឡប់ ពីទីក្រុង បាងកក ជាមួយ ខាន់ សារឿន និង ឡុង សារិន ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែ៥ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ក្រុមប្រឹក្សា ធម្មនុញ្ញ ត្រូវ បង្កើតឡើង ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =តូម៉ាស់ ហាម៉ាបឺក ជួបជាមួយ ហ៊ុន សែន ជាលើក ដំបូង នៅតាខ្មៅ ដែលលើក នៅគោលការណ៍ ៣ចំនុច ដើម្បីកាត់ ទោស ខ្មែរក្រហម ។

១-តុលាកានៅ                      និង បង្វិល ការងារ របស់ខ្លួន ដើម្បីកាត់ ទោស របប ប្រល័យ ពូជសាសន៏ នៅកម្ពុជា ។

២-តុលាកា អន្តរជាតិ បង្កើតនៅ កម្ពុជា ។

៣-អ្នកជំនាញ អន្តរជាតិ ធ្វើការជាមួយ កម្ពុជា ហើយ បង្កើតការ គ្រប់គ្រង សំរាប់ កម្ពុជា និង អង្គការ សហប្រជាជាតិ ធ្វើការ សំរេច ចិត្ត ដែល ហ៊ុន សែន ព្រមទទួល យក ការអះអាង អនាគត់ ។

ថ្ងៃទី៥ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ធ្វើពិធី សមាហរន្តកម្ម នៅអន្លង់វែង ដែលមាន ទាហាន ៥៦៣នាក់ ។

ថ្ងៃទី៨ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ហ៊ុន សែន ចូលគាល់ ព្រះមហាក្សត្រ នៅសៀមរាប ក្នុងនាម ជាសមាជិក ក្រុមប្រឹក្សា ធម្មនុញ្ញ ។

ថ្ងៃទី៨ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ថុង អ៊ុយប៉ាង ចាងហ្វាង កោះសន្តិភាព ត្រូវគេ បាញ់ អោយ របួស ។

ថ្ងៃទី១០ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =កាចរចារ ដើម្បី រួបរួម គ្នាវិញ ជាមួយ ទាហាន ហ៊្វុន ស៊ីនប៉ិច និង ទាហាន ហ៊ុន សែន ត្រូវ បរាជ័យ នៅពេល ដែល រដ្ឋាភិបាល ទាមទា អោយ ធ្វើ សមាហរន្តកម្ម ទាំងស្រុង ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =មេដឹកនាំ ខ្មែរក្រ ហម៥នាក់ ផ្តាច់ចូលជា មួយរដ្ឋាភិបាល គឺ :

១-ជួន ជឿន ( ទីប្រឹក្សាពិសេសសុខាភិបាល )

២-ចាន់ យូរ៉ាន់ ( អនុប្រធានសភា និង ការបរទេស )

៣-ម៉ក់ ប៉េន ( រដ្ឋមន្ត្រី ហិរញ្ញ័វត្ថុ )

៤-អិន សុភាព ( មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៏ )

៥-កោ ប៊ុនហេង ( មន្ត្រីការងារ )

ថ្ងៃទី១២ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =៣៩គណបក្ស បានទទួល ស្គាល់ ជាផ្លូវការ ដោយ គណ កម្មា ធិការ ជាតិរៀប ចំការ បោះឆ្នោត សំរាប់ខែ ៧ ។

ថ្ងៃទី១៥ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ក្រុមប្រឹក្សា ធម្មនុញ្ញ ប្រជុំលើក ទី១ ដែលមាន សមាជិក ៧រូប ដើម្បីបង្កើត ច្បាប់របស់ ខ្លួន ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =គណបក្ស ប្រជាជន កុម្មុយនីស្ត បើក សន្និបាត វិសាមញ្ញ មួយ ដើម្បី បង្កើត នយោបាយ បោះឆ្នោត ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =មេដឹកនាំ ខ្មែរក្រហម ៥រូម មកទីក្រុង ភ្នំពេញ ( ធ្វើសន្និសិទ ការសែត ថ្ងៃទី ២១ ខែ៦ ) ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ថៃប្រកាស់ ឃាត់ខ្លួន ថេង ប៊ុនម៉ា ដោយផ្ទុក ឯកសារ សំគាល់ ខ្លួន និង លិខិត ឆ្លងដែន ក្លែងក្លាយ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ការឃោសនា បោះឆ្នោត ទូទាំង ប្រទេស ។

ថ្ងៃទី២៦ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =យន្តហោះ AN24 ( Antonov ) ផ្ទុះមីន នៅកោះកុង លើផ្លូវ រត់លើង ដែលកើត ចំពោះ យន្តហោះ ដដែលនៅ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨ ចំណត ដដែល ។

ថ្ងៃទី២៧ ខែ៦ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =Kyodo សម្ភាសន៏ អៀង សារី នៅប៉ៃលិន ( Namami San nig Thon ) .

ថ្ងៃទី៦ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =ម៉ោង៧ និង៥០នាទី ល្ងាច ផ្ទុះគ្រាប់ បែកនៅ សួនច្បារ ហ៊ុន សែន ដែល ស្ត្រី១ម្នាក់ ស្លាប់ និង៥នាក់ របួស ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ម៉ោង ៣ល្ងាច Kyodo សម្ភាស៏ លោក សម រង្ស៊ី ( ChikaZawatim &Kea )

ថ្ងៃទី២៦ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ម៉ោង ៧ព្រឹក ដល់ ៤ល្ងាច ថ្ងៃបោះឆ្នោត ។

ថ្ងៃទី២៩ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =១៤គណបក្ស តវ៉ាថា ការបោះឆ្នោត បោកប្រាស់ ដែលបាន រៀបចំ ដោយគណបក្ស ប្រជាជន មិនត្រឹមត្រូវ​ និងបន្លំ ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ៧ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ហ៊ុន សែន ចូលគាល់ សម្តេច ស្តីអំពី ដំណើការ បោះឆ្នោត ។

ថ្ងៃទី១ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ប្រាសាទព្រះ វិហា ត្រូវបើក អោយភ្ញៀង ទេសចរណ៏ ចូល ។

ថ្ងៃទី១ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =នួន ប៉ែន ត្រូវចាប់ ខ្លួន នៅព្រលាន យន្តហោះ ដោយចោទ ប្រកាន់ ថាសំលាប់ អ្នកទេសចរណ៏ បញ្ចឹម ប្រទេស ៣នាក់ ( អង់គ្លេស អូស្រ្តាលី និង បារាំង ) នៅភ្នំវល្លិ៍ ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =គ.ជ.ប ប្រកាស លទ្ធផល់ បោះឆ្នោត ជាបណ្តោះ អាសន្ន ( CPP=64, FUN= 43 & SRP= 15 ) ។

ថ្ងៃទី៥ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ជា ស៊ីម ចូលគាល់ សម្តេច នៅសៀមរាប ។

ថ្ងៃទី៧ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =ឡាក់ ខាន់មេរ៉ូត្រា អញ្ជើញ ជា ស៊ីម. ក្រុមព្រះ. និង លោក សម រង្ស៊ី ពិសារ អាហាពេល ល្ងាច នៅ វិមាន រដ្ឋចំកាមន ។

ថ្ងៃទី១២ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក សម រង្ស៊ី ចូលគាល់ ព្រះមហាក្សត្រ នៅ សៀម រៀប ។

ថ្ងៃទី១៤ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ក្រុមព្រះ សុំអោយ លើកលែង ទោស ចក្រពង្ស សិន សុង ( ជាប់គុក ២០ ឆ្នាំ ) ឧត្តសេនីយិ៍ ញ៉ឹក ប៊ុនឆៃ ឧត្តមសេនីយិ៍ សេរី កុសល្យ និង ព្រះអង្គម្ចាស់ សិរី វុឌ្ឍ ។

ថ្ងៃទី១៦ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ចម ប្រសិទ្ធ សុំលាលែង ពីសមាជិក គណបក្ស ប្រជាជន និង តំណែង ជាដំណាងរាស្ត្រ ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក សៀន ត្រូវស្លាប់ ដោយគ្រាប់ កាំភ្លើង និងគ្រាប់បែក នៅមុខ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ( សម រង្ស៊ី ត្រូវ គេចាប់ នៅ ក្រសួង មហាផ្ទៃ ) ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =សាកសព លោក សៀន ត្រូវដុត នៅវត្ត លង្កា ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ការប្រឆាំង តវ៉ានៅ មុខរដ្ឋសភា. ទាមទាអោយ ហ៊ុន សែន ចុះចេញ ពីអំណាច និងសើរើការ បន្លំ សន្លឹកឆ្នោត ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ៨  ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ក្រុមប្រឆាំង ត្រូវគេបំបែក ហ្វូងនៅក្បែ រដ្ឋសភា ។

ថ្ងៃទី៣១ ខែ៨ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ក្រុមធម្មុនុញ្ញ ជំទាស់១៧ ចំនុច របស់ពួក ប្រឆាំង អំពី សន្លឹក ឆ្នោត មិន ប្រក្រតី និងបន្លំ ។

ថ្ងៃទី១ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =គ.ជ.ប ប្រកាសលទ្ធផល ជាផ្លូវការ នៃការ បោះឆ្នោត ថ្ងៃទី២៧ ខែ៧ ១៩៩៨ ( CPP=64 , FUN=43 &SRP=15) ។

ថ្ងៃទី៥ដល់៧ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                =ការប្រជុំ មិនផ្លូវការនៅ សៀមរាប ក្រោមអធិបតី (CPP,FUN &SRP ) ស្តីអំពី ទំនាស់ នៃការបោះ ឆ្នោត និងការបង្កើត រដ្ឋាភិបាល ។

ថ្ងៃទី៧​ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =ម៉ោង ៩ និង៤០នាទី ព្រឹកផ្ទុះគ្រាប់បែក ២គ្រាប់ នៅមុខ ផ្ទះ ហ៊ុន សែន ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ។

ថ្ងៃទី៧ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                         =ម៉ោង៧ និង៥០នាទី ល្ងាច ប៉ូលីស សង្ក្រាប ហ្វូង បាតុកម្ម ដោយ បាញ់ និងវាយ នៅមុខ សណ្ឋាគារ ខាំប៊ូឌីយ៉ាណា បណ្ណាល អោយស្លាប ១នាក់ និង ច្រើននាក់ ទៀតរង របួស ។

ថ្ងៃទី៨ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =ប៉ូលីស បង្ក្រាប បាតុកម្ម នៅមុខ រដ្ឋសភា និងផ្សាថ្មី ។

ថ្ងៃទី៩ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =អ្នកថត ទូរទស្សន៏ A.P រង របួសនៅ ពេលដែល ប៉ូលីស បង្រ្កាប បាតុកម្ម នៅក្បែរ ស្ថានទូត អាមេរិក ។

ថ្ងៃទី១៤ដល់១៥ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨           =អនុរដ្ឋមន្ត្រី ការបរទេស ថៃ Sukhumband Paribatra គាល់ ព្រះមហា ក្សត្រ នៅសៀមរាម និងជួប ជាស៊ីម ទ្រង់ រណ ឬទ្ធិ និង លោក សម រង្ស៊ី នៅភ្នំពេញ ។

ថ្ងៃទី១៥ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ការប្រឆាំង តវ៉ាឈប់ ( ២៣ ខែ៨ ដល់១៥ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨ ) ។

ថ្ងៃទី១៦ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ក្រុមព្រះដឹកនាំ គណប្រតិភូ ទៅគាល់ ព្រះមហាក្សត្រ នៅសៀមរាប  ។

ថ្ងៃទី១៧ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក សម រង្ស៊ី ដឹកនាំ គណប្រតិភូ ទៅគាល់ ព្រះមហា ក្សត្រ នៅសៀមរាប ។

ថ្ងៃទី១៧ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =លោក សម រង្ស៊ី ចេញពី ការការពារ របស់ អ.ស.ប ត្រឡប់ មកផ្ទះវិញ ( ៧ដល់១៧ ខែ៨ )​។

ថ្ងៃទី២២ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ហ៊ុន សែន ចុះហត្ថលេខា លើលិខិត មួយអោយ ចម ប្រសិទ្ធ ត្រឡបមក ក្រសួង ពាណិជ្ជកម្ម វិញ ។

ថ្ងៃទី ២២ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                      =ការប្រជុំ កំពូល របស់ មេដឹកនាំ គណបក្ស ទាំងបី នៅសៀម រាប ក្រោមអធិបតី ភាព ព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បី បើការប្រជុំ ពិភាក្សាថ្មី ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ម៉ោង៩ និង១០នាទី ព្រឹក ព៤០ មួយគ្រាប់ ក្នុងចំនោម ៤គ្រាប់ បានផ្ទុះនៅ សៀមរាប បំណង សំលាប់ លោក ហ៊ុន សែន ដោយក្មេង ម្នាក់ស្លាប់ និងបីនាក់ រងរបួស ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =រដ្ឋសភាថ្មី ស្បថ នៅមុខ អង្គរវត្ត ដែល មាន សមាជិក ១២១នាក់ ចូលរួម លើកលែង  ស៊ុន ឆៃ ។

ថ្ងៃទី២៤ ខៃ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ហ៊ុន សែន ស្នើអោយ ព្រះមហាក្សត្រ លើកលែង ទោស អោយ ស្រ៊ុន វង្សវណ្ណៈ ហើយព្រះអង្គ ក៏ទទួល លើក លែងទោស នៅ ថ្ងៃដដែល ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ហ៊ុន សែន ឡើង យន្តហោះ ដើម្បីឃាត់ អ្នកប្រឆាំង ( ក្រោយ ពីប្រជុំ នៅសៀមរាប រួច ) ។

ថ្ងៃទី២៩ ខែ ឆ្នាំ១៩៩៨                          =តំណាង គណបក្ស ទាំង ៣ជួប គ្នានៅមុខ ខុទ្ធកាល័យ ជា ស៊ីម ដើម្បី ដោះ ស្រាយ ទំនាស់ នៃការ បោះឆ្នោត តែគ្មាន ការព្រម ព្រៀង ។

ថ្ងៃទី៥ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =អ្នកតំណាង គណបក្ស ទាំង៣ ជួបគ្នា ជាលើកទី២ នៅកន្លែង ដដែល ហើយក៏ការ ព្រមព្រៀង ដដែល ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ជា ស៊ីម និង ហ៊ុន សែន ជួបព្រះ មហាក្សត្រ នៅវាំង ( គ្មាន ពត៌មាន ពឹស្តា ) ។

ថ្ងៃទី៧ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ពត៌មាន នៃការ ស្លាប់ របស់ ឧត្តមសេនីយិ៍ ញ៉ឹក ប៊ុនឆៃ តាម E-mail បង្កើតដោយ កាសែត Kyodo ។

ថ្ងៃទី៩ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =តំណាង គណបក្ស ជួប គ្នា ជាលើក ទី៣ តែនៅតែ គ្មានលទ្ធផល ដដែល ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                     =គណបក្ស ប្រឆាំង ស្នើអោយមាន ការប្រជុំ កំពុលនៅ ក្រៅ ប្រទេស គឺ តូក្យូ ប៉េកាំង . ប៉ារីស ឬបាងកក ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ហ៊ុន សែន ចុះហត្ថលេខា អោយ ចម ប្រសិទ្ធ មក ក្រសួង ពាណិជ្ជកម្ម វិញ ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ហ៊ុន សែន ប្រកាស ៧ចំនុច នៃគោលការណ៏ នយោបាយ ដើម្បី បន្តរការ ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ជាមួយ អ៊ីង ហ៊ួត :

១-បន្តគោល ការណ៏ ៨ចំនុច

២-សមាជិក រដ្ឋាភិបាល ទាំងអស់ ធ្វើការ ធម្មតា

៣-ប្រយុទ្ធ អំពើ ពុករលួយ . ចាប់ជំរឹត . គ្រឿងញាណ និងរត់ពន្ធ

៤-កែទំរង់ ទឹក

៥-ការលើក ទឹកចិត្ត អ្នកវិនិយោក

៦-រៀបថវិការ និង កិច្ចការពន្ធ អាករ

៧-កែទំរង់ ប្រព័ន្ធ តិលាការ

ថ្ងៃទី២៣ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =រដ្ឋលេខាធិការ ការបរទេស ជប៉ុន Nubota Machimura ទស្សនកិច្ច នៅកម្ពុជា ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =លោក ហាម៉ា ប៉ឺក មក កម្ពុជា ជាលើក ទី១២ ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែ១០ឆ្នាំ១៩៩៨                     =Machimura ជួប លោក ហ៊ុន សែន ដោយយក តំណែងពី សំរាប់ ទ្រង់ រណ ឬទ្ធិ

១-ទីប្រឹក្សា កំពូលរបស់ រដ្ឋាភិបាល

២-សហប្រធាន រដ្ឋសភា

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ព្រះមហាក្សត្រ ប្រាប់ . Komura ថាព្រះអង្គ ស្វាគមន៏ សហប្រធាន រដ្ឋសភា ហើយព្រះ អង្គធ្លាប់ មាន បំណង ដើម្បី បង្កើត ការ ប្រជុំ កំពូល លើក ទី២ នៅ សៀមរាប ឬ នៅភ្នំពេញ

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១០ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =សហប្រជាជាតិ ប្រជុំ ដើម្បីដោះ ស្រាយ បញ្ហា ស្តីអំពី ការដោះមីន និង ការជួយឧបត្ថម្ភ ឆ្ពោះ ទៅ​ដល់ កំរឹត សូន្យ នៃ “កម្មវិធី គ្រោះថ្នាក់ មីន” ដែលបាន ចូលរួម ដោយ ប្រទេស ៥០ នៅសណ្ឋាគារ អ៊ីនធឺកុងទីណង់តាល់ ។

ថ្ងៃទី២-៤ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                  =សម្តេចឪ និង សម្តេចម៉ែ បានចូលរួម បុណ្យអ៊ុំទូក នៅខណៈដែល ហ៊ុន សែន អវត្តមាន ដែល ការភ័យ ក្លាច សន្តិសុខ ផ្ទាល់ ខ្លួន របស់គាត់ ដោយ ប្រជាពលរដ្ឋ ជិត៣ លាននាក់ មកលេង និងទូក ៣១៣ បានចូលរួម ការប្រកួត ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ហ៊ុន សែន បានចូល រួម ប្រណាំង ទូក របស់គាត់ ផ្ទាល់ នៅអ្នក លឿង ដែលមាន ៣៤ទូក។

ថ្ងៃទី៧ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ព្រះមហាក្សត្រ ចេញ ផ្សាយ នូវ បំណង ពេញចិត្ត របស់ព្រះ អង្គដើម្បី ធ្វើអធិបតី ភាពប្រជុំ កំពូល នៅព្រះបរមរាជវាំង ដែលព្រះ អង្គធានា សន្តិសុខ អោយ សម្តេច ក្រុមព្រះ និង លោក សម រង្ស៊ី ។

ថ្ងៃទី៩ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =សម្តេច សីហនុ ធ្វើពិធី រំលឹក ថ្ងៃឯករាជ លើក ទី៤៥ ឯវិមាន ឯករាជ ដែលបាន ចូល រួម ដោយ សហរដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួង ការពារ ជាតិ លោក ទៀ បាញ់ និង លោក Ear Kinmeng ។

ថ្ងៃទី១២ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ព្រះអង្គ ម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ បានយល់ ព្រម ប្រជុំ កំពូល នៅព្រះ បរមរាជវាំង ជាមួយ ហ៊ុន សែន និង ជា ស៊ីម ។

ថ្ងៃទី១២​ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =សាលាក្រុង ប្រកាស ឯកសារ ដែលនិយាយ អំពី ក្រុម បងធំ ១៧ ក្រុម គឺ ត្រូវ រកឃើញ នៅកម្ពុជា ដោយក្រុម ទាំងនោះ  បាន បង្កើត សមាជិក ចំនួន ៤៤៥នាក់ ។

ថ្ងៃទី១២ដល់១៣ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨       =ការប្រជុំ កំពុល ប្រជុំនៅ ព្រះបរម រាជវាំង ក្រោម អធិមតីភាព ព្រះមហាក្សត្រ ដែលការព្រម ព្រៀង ត្រូវបាន បង្កើតឡើង ។

១-លោក ជា ស៊ីម ប្រធាន ព្រឹទ្ធសភា

២-លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី

៣-ព្រះអង្គម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ ប្រធានសភាជាតិ

៤-ព្រះអង្គ ម្ចាស់ រណ ឬទ្ធិ ចូលរួម រដ្ឋាភិបាល ចំរុះ

៥-ការធ្វើ សមាហរន្តកម្ម កំលាំង ទាំងអស់

៦-គណកម្មាការសភាគឺ = ៤+៤+១

ថ្ងៃទី១៣ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ឡាយព្រះ ហស្តលើក្រឹត្យ លើកលែង ទោស អ្នកទោស នយោបាយ ៥នាក់ :

១-លោក ញ៉ឹក ប៊ុនឆៃ

២-លោក ស៊ិន សុង

៣-ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្ស

៤-ព្រះអង្គម្ចាស់ សេរី វុឌ្ឍ

៥-លោក សេរី កុសល

ថ្ងៃទី១៤ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                     =សម្តេច សីហនុ យាង ទៅប៉េកាំង ដើម្បីព្យា បាល ព្រះ សុខ ភាព បន្ថែម ។

ថ្ងៃទី១៤ដល់២២ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨        =អ្នកជំនាញ ច្បាប់ ស្តីពីការ ស៊ើមអង្កេត ការប្រល័យ ពូជ សាសន៏ នៅកម្ពុជា ។

ថ្ងៃទី១៩ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                     =ក្រុមការងារ គណបក្ស ហ៊្វុន ស៊ិនប៉ិច និង គណបក្ស ប្រជាជន ចាប់ផ្តើម ប្រជុំដែល មានកំរៃ បី

១-នយោបាយ កែទំរង់

២-សហការណ៏ ពិធីការ

៣-វិសោធនកម្ម រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =គណបក្ស ប្រជាជន និង គណបក្ស ហ៊្វុន ស៊ិនប៉ិច ព្រមពៀង ដោយ ជា ស៊ីម . តុល ឡោះ អំពី :

១-នយោបាយ កែទំរង់រដ្ឋាភិបាល

២-សហប្រត្តិបត្តិការ រវាងគណបក្ស ទាំងពីរ

ថ្ងៃទី២៤ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់ ពីប៉ារីស មកកម្ពុជា វិញ ដែលគាត់ បាន ចាកចេញ ពីប្រទេស កម្ពុជា ថ្ងៃទី២៥ ខែ៩ ឆ្នាំ១៩៩៨ ពីសៀមរាប ទៅបាងកក ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណ ឬទ្ធិ ត្រូវបោះឆ្នោត អោយធ្វើ ជាព្រះ ប្រធាន សភាជាតិ ក្នុងនិតិកាលទី១ តាមនីតិបញ្ញត្តិ ១០៥/១១៥គាំទ្រ,៧ប្រឆាំង , ១អវត្តមាន , មោឃៈ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ព្រះមហាក្សត្រ ឡាយព្រះហស្ត លេខាលើ ព្រះរាជក្រឹត្យ តែង តាំង លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី ។

ថ្ងៃទី៣០ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =តំណែងនាយក រដ្ឋមន្រ្តី ថ្មី ត្រូវបាន ដឹកនាំ ដោយ លោក ហ៊ុន សែន ដែលអនុម័ត ដោយ សភា៩៩ គាំទ្រ ,១៣បដិសេធ, អវត្តមាន ៣,អនុបវាត១ និង អ្នកចូលរួម ប្រជុំ ១១៦នាក់ ។

ថ្ងៃទី១ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =អ៊ឹង ហួត ប្រគល់ តំណែង រដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួង ការបរទេស អោយ លោក ហោ ណាំហុង ដែលចូល រួម ដោយលោក ហ៊ុន សែន ។

ថ្ងៃទី២ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្តិ សិរីរ័ត្ន ទទួល តំណែងជា សហរដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួងការពារ ជាតិ ជាមួយទាបាញ់ ដែលចូល រួមដោយ លោក ហ៊ុន សែន ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =មេដឹក នាំយោធា ខ្មែរក្រហម ខែម ងុន , ដុល សារឿន ព្រម ទាំង អៀម ផាន និង មាស ម៉ុត ផ្តាច់ខ្លួន ចូលរដ្ឋាភិបាល នៅប្រាសាទ ព្រះវិហា ដោយ ខែម ងុន ប្រកាស ថា ខ្លួនមាន ទាហាន ពី៣០០០ ទៅ ៥០០០នាក់ ក្រោម ការបញ្ជារបស់ គាត់ និង ជនស៊ីវិល ចំនួន ១០០០០នាក់ ។

ថ្ងៃទី៤ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                       =កាកសំណល់ ជាតិពុល ៣០០០តោន ដឹកពីតៃវ៉ាន់ យកមក បោះចោល ចំងាយ ១០គ.ម ពីទីក្រុងព្រះ សីហនុ ដែលជន ស៊ីវិល ៤នាក់ ស្លាប់ ដោយគ្រោះថ្នាក់ ចរាចរណ៏ និង ១៣ នាក់ ផ្សេងទៀត រង របួស ដោយការ រត់គេច របស់ពួក គេមក ភ្នំពេញ និងការភ័យ ក្លាច អន្តរាយ នៃសុខភាព ។

ថ្ងៃទី១៥ដល់១៦ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨        =ប្រជុំកំពុល Asean ដែលកម្ពុជា ត្រូវស្វាគមន៏ អោយចូលជា សមាជិក ទី១ ដែលសមាជិក ពេញសិទ្ធិ និង ត្រូវ ធ្វើឡើង បន្ទាប់ ពីព្រឹទ្ធសភា ត្រូវបាន បង្កើត ឡើង ។

ថ្ងៃទី១៩ ដល់២០ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨       =បាតុកម្ម ប្រឆាំងនិង ជាតិពុល នៅក្រុង ព្រះសីហនុ ដែលមាន មនុស្ស ៤០០០ ទៅ ៥០០០នាក់ ហើយបាតុករ ម្នាក់ត្រូវ ស្លាប់ ដោយការ ចោលសំភារៈ មកក្រោម ក្នុងខណៈ នោះ PM ៥នាក់ រងរបួស ផ្ទះរបស់ អភិបាល រង (ខឹម បូរ ) ត្រូវកំទេច ឡាន Landcruiser មួយគ្រឿង និង ម៉ូតូ ៣ គ្រឿង ត្រូវដុត ចោល ។

ថ្ងៃទី២១ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =លោក ខាន់ សារឿន ត្រូវតែង តាំងជា​អគ្គមេបញ្ជាការ រង នៃកង យោធពល ខេមរភូមិន្ទ ។

ថ្ងៃទី២២ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =សភាប្រជុំ ស្នើដោះដូរ សមាជិក សភាណាដែល មានតំណែង ២ ដែលក្នុង នោះ៣០នាក់ ចំណោម សមាជិក សភាទាំងអស់ ត្រូវ ដកចេញ និង ជំនួស វិញដោយ សហការី របស់គេ ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                   =ទាហាន ៦០៤នាក់ ត្រូវបាន បញ្ជាអោយ ខ្ចប់កាក សំណល់ ឡើង វិញ ដែលមាន ២០Container និង ១២០០០ ទៅ ១៥០០០ធុង សាំង ត្រូវគេយកទៅ ប្រើដើម្បី វេចខ្ចប់ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =លោក ខៀវ សំផន និង នួន ជា ចុះចូល ជាមួយ រាជរដ្ឋាភិបាល ដែល ពួកគេបាន សរសេរ លិខិត អះអាង អំពី បញ្ហានេះ ពីទីក្រុង ប៉ៃលិន ។

ថ្ងៃទី២៥ ដល់៣០ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨      =ប៊ូត្រូស ប៊ូត្រូស ហ្គាលី ទស្សនកិច្ច នៅកម្ពុជា ជាលើកទី២ ដោយបាន ជួប ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណ ឬទ្ធិ ,ជា ស៊ីម . ហ៊ុន សែន , ខៀវ សំផន , និង នួន ជា យ៉ាងល្អ បន្ទាប់ពីបាន មកកម្ពុជា លើកទី១ នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៣ ដែល សព្វថ្ងៃ ជាអគ្គលេខា ធិការ នៃអង្គការ ប្រើភាសា បារាំង ។

ថ្ងៃទី២៩ ខែ១២ ១៩៩៨                        =ខៀវ សំផន . នួន ជា . អៀង សារី . និងក្រុមគ្រសារ របស់ ពួកគេ បានមកទី ក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីជួប ហ៊ុន សែន និង មើល ទេសភាព ។

ថ្ងៃទី២៩ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បដិសេធ មិនព្រម លើកលែង ទោស អោយមេដឹក នាំខ្មែរ ក្រហម ២រូប ដោយមាន បន្ទូល ទុក អោយ ហ៊ុន សែន ទទួល ខុសត្រូវ ។

ថ្ងៃទី៣១ ខែ១២ ឆ្នាំ១៩៩៨                    =ខៀវ សំផន និង នួន ជា ទៅទស្សនកិច្ច នៅក្រុង ព្រះសីហនុ

ថ្ងៃទី១ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៩                          =ហ៊ុន សែន ឆ្លើយទៅ និង ការដែល ទីតៀន គាត់អំពីការ លើក លែងទោស អោយលោក ខៀវ សំផន .លោក នួន ជា ដោយ បាន អះអាងាថា គាត់ពុំដែល លើក លែង ទោស ពួកគេទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយ ទៅវិញគាត់ គាំទ្រការ កាត់ទោស ។

ថ្ងៃទី២ដល់ទី៣ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៩             =លោក នួន ជា និង លោក ខៀង សំផន ទៅទស្សនកិច្ច នៅ អង្គរវត្ត និង ត្រឡប់ ទៅក្រុង ប៉ៃលិន វិញ ។

ថ្ងៃទី១៥ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩                          =គណបក្ស លោក តា ស៊ឺន សាន រំលាយ ចូលជា មួយ គណបក្ស ហ៊្វុន ស៊ីនប៉ិច ។

ថ្ងៃទី២០ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៩                       =ស្តេច ក្រុមឃុន សេរីវុឌ្ឍ យាងត្រឡប់ មក កម្ពុជាវិញ បន្ទាប់ ពីនិរទេស ខ្លួនទៅ ប្រទេស បារាំង អស់រយះ ពេលជាង ៣ឆ្នាំ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៩                      =សម្តេច សី ហនុ យាង ត្រឡប់មក កម្ពុជាវិញ ដែល ព្រះអង្គ បានចេញ ទៅប៉េកាំង នៅថ្ងៃទី១៤ ខែ១១ ឆ្នាំ១៩៩៨ ។

ថ្ងៃទី២៩ ខែ១ ឆ្នាំ១៩៩៩                       =គណរដ្ឋមន្ត្រី សំរេច កាត់ប្រាក់ ខែចំនួន ៧០% ពីសមាជិក រដ្ឋាភិបាល តាមច្បាប់ ដើម្បី ឆ្លើយតប ទៅកូដកម្មរបស់ គ្រូបង្រៀន ។

ថ្ងៃទី៣ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៩                         =ពីធីកាត់ ខ្សែរបូរ បើកការដ្ឋាន ស្ពាន ទន្លេរបិត នៅខេត្ត កំពង់ចាម ដែលចូល រួមដោយ លោក ហ៊ុន សែន ។

ថ្ងៃទី៤ ដល់៦ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៩               =ហ៊ុន សែន ដឹកនាំ គណប្រតិភូ ទៅប្រទេស ម៉ាលេស៊ី ។

ថ្ងៃទី៩ដល់់១២ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៩             =ហ៊ុន សែន ដឹកនាំ គណប្រតិភូ ទៅចិន ។

ថ្ងៃទី២៣ ដល់២៨ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៩        =លោក ហ៊ុន សែន ដឹកនាំ គណប្រតិភូ ទៅជប៉ុន ( ប្រជុំ នៅ តូក្យូ របស់ ក្រុម ប្រទេស ផ្តល់ ជំនួយ ឲ្យមក កម្ពុជា ដោយ មាន លោក សម រង្សស៊ីជា អ្នកអោយ យោបល់ ក្រុម ប្រទេស ទាំងអស់ ដើម្បីផ្ជាប់ លក្ខ័ណ និង ជំនួយមក កម្ពុជា ពេលនោះ លោក សម រង្ស៊ី ទទួលបាន ជោគជ័យ )​ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ២ ឆ្នាំ១៩៩៩                       =ក្រុមហ៊ុន FormosarPlastic បានចុះ ហត្ថលេខា យល់ព្រម ខ្ចប់ កាក សំណល់ ទៅតៃ វ៉ាន់ វិញ ។

ថ្ងៃទី២ដល់៤ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩               =សភាជាតិ ប្រកាស ពិភាក្សា ស្តីពី វិសោធនកម្ម រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នូវ មាត្រា មួយចំនួន ដើម្បី បង្កើត ព្រឹទ្ធសភា ។

ថ្ងៃទី៦ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩                         =តា ម៉ុក ត្រូវចាប់​ខ្លួន នៅក្បែរ អន្លង់វែង និង បញ្ជូនមក ភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទីដដែល ដោយឧទ្ធម្ភាចក្រ ហើយឃុំ នៅគុក យោធា ។

ថ្ងៃទី៧ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩                         =លោក ញ៉ឹក ប៊ុនឆៃ ត្រឡប់ ពីបាងកក បន្ទាប់ពី គេច ចេញពី ភ្នំពេញ អស់រយះ ពេល១ឆ្នាំ ៧ខែ ។

ថ្ងៃទី៨ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩                         =លោក ហោ ណាំហុង ធ្វើ ដំណើ តាមយន្តហោះ ទៅញ៉ូវ យ៉ក ដើម្បីជួប លោក កូស ហ្វីអាណាន់ ស្តីអំពី សេចក្តី ប្រកាស ខ្មែរ ក្រហម ។

ថ្ងៃទី១១ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩                       =សម្តេច នរោត្តម សី ហនុ ឡាយព្រះហស្ថ លេខាលើ ព្រះរាជក្រិត្យ ដើម្បីតែង តាំង លោក ជា ស៊ីម ជាប្រធាន ព្រឹទ្ធសភា ។

ថ្ងៃទី១៥ ដល់ ១៧ ឆ្នាំ១៩៩៩                =ហ៊ុន សែន ទស្សនកិច្ច នៅអណ្ឌូណេស៊ី និង ចុះ ហត្ថលេខា លើ កិច្ចព្រម ពព្រៀង ស្តីពីការការពារ អ្នកវិនិយោគ ។

ថ្ងៃទី១៣ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩                      =ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រពង្ស យាង ត្រឡប់មក ប្រទេស វិញ បន្ទាប់ ពី និរទេស ៦ឆ្នាំ ។

ថ្ងៃទី២៥ ខែ៣ ឆ្នាំ១៩៩៩                      =ព្រឹទ្ធបើក សម័យប្រជុំ លើកទី១ នៃនិតិកាលទី១ របស់ខ្លួន នៅ កំការមន និងស្បថ នៅព្រះបរម រាជវាំង ។

ថ្ងៃទី២ ខែ៤ ឆ្នាំ១៩៩៩                          =កាកសំណល់ ជាតិពុល ត្រូវគេដឹក តាមកប៉ាល ចេញពីកម្ពុជា ។